// header("location:" . $sayfa);

EREN ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş.
 
ZONGULDAK EREN TERMİK SANTRALI (ZETES) III
 
 
 
ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ BAŞVURU DOSYASI
(Çevresel Etki Değerlendirmesi Genel Formatına Göre Hazırlanmıştır.)
 
ZONGULDAK İLİ, MERKEZ İLÇESİ, ÇATALAĞZI BELDESİ
 
 
EYLUL-2011


 
 
 
Oveçler Huzur Mah. 1139 Sok. Çınar Apt. No: 6/3 ÇANKAYA/ANKARA Tel : 0 312 472 38 39 Faks: 0 312 472 39 33 web: cinarmuhendislik.com e-mail: cinar@cinarmuhendislik.com
 
 
 
Bu raporun tüm hakları saklıdır.
Raporun tamamı ya da bir bölümü, 4110 sayılı Yasa ile değişik 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca, Çınar Mühendislik Müşavirlik A.Ş.''''''''nin yazılı izni olmadıkça; hiçbir şekil ve yöntemle sayısal ve/veya elektronik ortamda çoğaltılamaz, kopya edilmez, çoğaltılmış nüshaları
yayınlanamaz, ticarete konu edilemez, elektronik yöntemlerle iletilemez, satılamaz, kiralanamaz, amacı dışında kullanılamaz ve kullandırılamaz.


PROJE SAHİBİNİN ADI
EREN ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş.
ADRESİ
Merkez Mah. Kavak Sok. No:39 P.K. 34530 Bahçelievler/ İSTANBUL
TELEFON VE FAKS NUMARALARI
Tel   : 0 212 639 89 00 Faks : 0 212 639 89 39
PROJENİN ADI
ZONGULDAK EREN TERMİK SANTRALİ (ZETES) III
PROJE BEDELİ
1.440.000.000. USD. (Tahmini)
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ (İLİ, İLÇESİ, MEVKİİ)
ZONGULDAK İLİ, MERKEZ İLÇESİ, ÇATALAĞZI BELDESİ
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI, ZONE
ZONE:36
Tüm proje alanlarını kapsayan UTM 6O ve Coğrafi Koordinat Sistemine göre koordinatlar takip eden sayfada verilmiştir.
PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ)
17.07.2008 tarih ve 26969 sayılı ÇED Yönetmeliği, Ek-1 Listesi 2/a Maddesi,
RAPORU HAZIRLAYAN
KURULUŞUN/ ÇALIŞMA
GRUBUNUN ADI
ÇINAR MÜHENDİSLİK MÜŞAVİRLİK A.Ş.
RAPORU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ ÇALIŞMA GRUBUNUN ADRESİ,
TELEFON VE FAKS
NUMARALARI
Oveçler Huzur Mahallesi 1066 Cadde, 1139. Sok. Çınar Apt. No: 6/3 06460 Çankaya/ANKARA
Tel : 0 (312) 472 38 39 Faks: 0 (312) 472 39 33
Rapor Sunum Tarihi
Eylül 2011


 
Koor. Sırası: Sağa. Yukarı Datum: ED-50 Türü: UTM D.O.M.: 33 Zon: 36
Ölçek Fak.: 6 derecelik
Koor. Sırası: Enlem. Boylam Datum: WGS-84 Türü: Coğrafik D.O.M.: -Zon: -
Ölçek Fak.: -
 
409246.886
4596303.603
41.5116178
31.9120545
 
408655.260
4596311.043
41.5116176
31.9049649
 
408572.718
4596559.854
41.5138489
31.9039381
 
408799.368
4596678.088
41.5149395
31.9066359
Proje Alanı
408608.824
4596891.494
41.5168396
31.9043204
 
408780.737
4596864.989
41.5166205
31.9063843
 
408843.166
4596814.325
41.5161714
31.9071400
 
409067.443
4596777.646
41.5158666
31.9098329
 
409252.642
4596785.814
41.5159612
31.9120507


İÇİNDEKİLER
Sayfa No
İÇİNDEKİLER..................................................................................................................................................................... ii
TABLOLAR DİZİNİ............................................................................................................................................................ iv
ŞEKİLLER DİZİNİ............................................................................................................................................................. iv
EKLER DİZİNİ.................................................................................................................................................................... v
KISALTMALAR................................................................................................................................................................. vi


 
NOTLAR VE KAYNAKLAR
ÇED BAŞVURU DOSYASINI HAZIRLAYAN UZMANLARIN LİSTESİ


 
Tablo
1.1.1.
Tablo
1.1.2.
Tablo
1.3.1.1.
Tablo
III.1.1.1.
Tablo
III.1.4.1.
Tablo
III.1.4.2.
Tablo
III.1.4.3.
Tablo
III.1.4.4.
Tablo
IV.3.1.
 
Şekil
1.1.1.
Şekil
1.2.1.
Şekil
I.2.2.
Şekil
I.2.3.
Şekil
I.2.5.
Şekil
III.1.3.2.
Şekil
III.1.3.3.
Şekil
III.1.4.1.
Şekil
III.1.4.2.
Şekil
III.1.4.3.
Şekil
III.1.4.4.

TABLOLAR DİZİNİ
 
Sayfa No
 
Türkiye''''''''nin Elektrik Enerjisi Uzun Dönem Talep Tahmini.................................................. 3
Türkiye Brüt Elektrik Enerjisi Üretiminde Birincil Enerji Kaynak Paylarının
Yıllar İtibariyle Gelişimi.............................................................................................................. 4
Tesiste Kullanılacak Proses Suyu Miktarları ve Kullanım Amaçları................................ 22
Zonguldak İli''''''''ne Ait 2009 Yılı Nüfus Dağılımı....................................................................... 29
Zonguldak İli''''''''ne Ait Sıcaklık Değerleri................................................................................... 38
Zonguldak İli''''''''ne Ait Yağış Verileri........................................................................................... 39
Zonguldak İli'''''''' ne Ait Bağıl Nem, Buharlaşma ve Basınç Verileri..................................... 40
Zonguldak İli''''''''ne Ait Rüzgar Rejimi Rasat Kayıtları.............................................................. 41
Projenin Arazi Hazırlık, İnşaat ve İşletme Aşamalarında Kaynaklanacak
Çevresel Etkiler,........................................................................................................................ 53
 
ŞEKİLLER DİZİNİ
 
Sayfa No
 
Türkiye Enerji Sektörü Dağılım Haritası................................................................................. 5
Proje Kapsamında Ana Proses Akım Şeması.................................................................... 12
Soğutma Suyu Akış Çizelgesi................................................................................................ 13
Yardımcı Soğutma Suları Akım Şeması................................................................................ 14
Kül Uzaklaştırma Sistemi........................................................................................................ 20
Proje Alanı ve çevresine ait diri fay haritası......................................................................... 34
Proje alanı ve çevresi mevcut su kullanım durumu, planlanan ve mevcut
sulama tesisleri......................................................................................................................... 36
Zonguldak İli''''''''ne Ait Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Grafiksel Gösterimi38 Zonguldak İli''''''''ne Ait Ortalama Yağış Miktarlarının Aylara Göre Grafiksel
Gösterimi.................................................................................................................................... 39
Zonguldak İli''''''''ne Ait Bağıl Nem ve Buharlaşma Verilerinin Grafiksel
Gösterimleri................................................................................................................................ 40
Ort. Rüzgar Hızına Göre Yıllık Rüzgar ve Esme Sayılarına Göre Yıllık
Rüzgar Diyagramları................................................................................................................ 41


 
EKLER DİZİNİ
Ek-1      Yer Bulduru Haritası(Projenin Türkiye''''''''deki Yeri),
Ek-2      Proje Alanı ve Çevresini Gösterir 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı
Ek-3      Proje Çevresini Gösterir 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita,
Ek-4      Proje Alanı 1/1.000 Ölçekli Genel Vaziyet Planı
Ek-5      Proje Çevresini Gösterir Fotoğraflar,
Ek-6      Resmi Yazılar ve Dökümanlar


KISALTMALAR
AB
-Avrupa Birliği
BGD
-Baca Gazı Desülfürizasyon Ünitesi
CBS
-Coğrafi Bilgi Sistemi
ÇED
-Çevresel Etki Değerlendirme
DeNOx
-Azot Oksit Giderme Sistemi
DSİ
-Devlet Su İşleri
EİH
-Enerji İletim Hattı
EPDK
-Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu
ESF
-Elektro Statik Filtre
GPS
-Küresel Yer Belirleme Sistemi
GWh
-Giga Watt Saat
kV
-Kilo volt
kWh
-Kilo Watt Saat
MW
-Mega watt
km
-Kilometre
m
-Metre
SCR
-Selektif Katalitik Reaksiyonu
sn(s)
-Saniye
Hz
-Hertz (frekans)
dB
-Desibel
TEİAŞ
-Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi
TM
-Trafo Merkezi


BOLUM 1 PROJENİN TANIMI VE GAYESİ


BOLUM I: PROJENİN TANIMI VE GAYESİ
 
I.1 Proje Konusu, Yatırımın Tanımı, Omrü, Hizmet Maksatları, Onem ve Gerekliliği.
 
Günümüzde, pek çok ülkede sürdürülebilir kalkınmayı sürdürülebilir enerji yolu ile elde etmeye yönelik ulusal programlar tatbik edilmesi ve belirlenmiş sürdürülebilir hedeflere ulaşmak için stratejiler geliştirilmesi yönünde çalışmalar yapılmaktadır. Enerji konusunun giderek globalleşmesi, değişen piyasa şartları ile izlenen liberal ekonomik modeller; bir yanda dışa bağımlılığı asgari seviyelere çekecek, öte yanda ise ekonomik canlanmaya en üst düzeyde katkıda bulunacak enerji politikalarının uygulanmasını gerekli hale getirmektedir.
 
AB''''''''nin 5. Çevresel Faaliyet Programında yer alan "Sürdürülebilirliğe Doğru" başlığında; gelecekteki en önemli hedefin ekonomik gelişmeyi sağlama, verimli ve güvenli enerji kaynakları ve temiz bir çevre olduğu belirtilmektedir.
 
Elektrik enerjisi tüketimi, ekonomik gelişmenin ve sosyal refahın en önemli göstergelerinden biridir. Bir ülkede kişi başına düşen elektrik enerjisi üretimi ve/veya tüketimi o ülkedeki hayat standardını yansıtması bakımından büyük önem arz etmektedir. Hızla gelişen ve endüstrileşen bir ülke olarak Türkiye, bugün kesintisiz, kaliteli, güvenilir ve ekonomik enerji ihtiyacı içerisindedir.
 
Dünyada enerji ihtiyacının %''''''''ünden fazlası, elektrik üretiminin ise yaklaşık % 40''''''''ı kömür ile karşılanmakta olup, bilinen rezervlerin 1990''''''''lı yıllara ait üretim verileri temel alındığında kömürün 200 yıldan fazla bir süre yeterli olacağı tahmin edilmektedir. Bu süre Tablo I.1.2.''''''''de görüldüğü üzere doğal gaz veya petrol için geçerli sürenin yaklaşık dört katıdır. Dolayısı ile tüm ülkelerde kömürün önemi daha da önem kazanmaktadır.
 
Bu düşünce dâhilinde, Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından Zonguldak İli, Merkez İlçesi, Çatalağzı Beldesi sınırları içerisinde ithal kömüre dayalı pülverize kazan teknolojisi ile 1.200 MW (2x600 MW) kurulu güçte, hızla gelişen ve endüstrileşen ülkemizin enerji ihtiyacını karşılamak üzere "Zonguldak Eren Termik Santrali (ZETES) III Projesi'''''''''''''''' planlanmaktadır.
 
Dünya Bankası verilerine göre ülkemizde kişi başına elektrik tüketimi kilowatt saat olarak 2005 yılında 1.898 olmasına rağmen; Euro Bölgesi''''''''nde 6.926, Almanya''''''''da 7.111, İngiltere''''''''de 6.253, Fransa''''''''da 7.938, İtalya''''''''da 5.669, Hollanda''''''''da 6.998, İsveç''''''''te 15.440, Belçika''''''''da 8.510, Danimarka''''''''da 6.663, İspanya''''''''da 6.147, Lüksemburg''''''''da 15.971, Finlandiya''''''''da 16.120, Yunanistan''''''''da 5.242 ve Portekiz''''''''de 4.663 olduğu dikkate alınırsa[1].; ülkemiz için kişi başına düşen elektrik enerjisi tüketiminin oldukça düşük seviyede olduğu gözlenmektedir. Bu nedenle, elektrik enerjisi arzının artırılmasının gereği ortadadır.
 
Özellikle ülkemizde, gelişmeye bağlı olarak enerji ihtiyacı sürekli artmaktadır. Dolayısıyla bu ihtiyacı karşılamak bir zorunluluktur. Bu zorunlu ihtiyacı karşılamak da bu ve benzeri yatırımları hayata geçirmek ile mümkündür.
 
Nitekim Dokuzuncu Kalkınma Planı(2007-2013), "İstikrar içinde büyüyen, gelirini daha adil paylaşan, küresel ölçekte rekabet gücüne sahip, bilgi toplumuna dönüşen, AB''''''''ye üyelik için uyum sürecini tamamlamış bir Türkiye" vizyonu ve Uzun Vadeli Strateji (2001-2023) çerçevesinde hazırlanmıştır. Bu bağlamda planda:


    Ekonomik kalkınmanın ve sosyal gelişmenin ihtiyaç duyduğu enerjinin sürekli, güvenli ve asgari maliyetle temini temel amaçlanmıştır. Enerji talebi karşılanırken çevresel zararların en alt düzeyde tutulması, enerjinin üretimden nihai tüketime kadar her safhada en verimli ve tasarruflu şekilde kullanılması istenmiştir.
    VIII. Plan döneminde, ekonomik büyüme ve nüfus artışı paralelinde birincil enerji ve elektrik enerjisi tüketiminde önemli artışlar kaydedilmiştir. Plan döneminde birincil enerji talebinde, ekonomik ve sosyal kalkınmayla orantılı olarak yıllık ortalama yüzde 6,2 oranında artış öngörülmektedir. Enerji tüketimi içinde doğal gazın 2005 yılında yüzde 28 düzeyinde olan payının yüzde 34''''''''e yükselmesi, petrol ürünlerinin payının ise yüzde 37''''''''den yüzde 31''''''''e gerilemesi beklenmektedir. Diğer yandan Dokuzuncu Kalkınma Planı döneminde elektrik talebinin, ağırlıkla sanayi üretim ve hizmetler sektöründeki gelişmelere paralel olarak, yılda ortalama yüzde 8,1 oranında artış göstereceği tahmin edilmektedir.
    Ekonominin rekabet gücünün artırılması ve toplumun refah seviyesinin yükseltilmesi amacıyla elektrik sektörünün serbestleştirilmesi çerçevesinde, en düşük maliyetle enerji üretecek bir sistem oluşturulması hedeflenmiştir.
    Kamunun sektörden çekilmesiyle orantılı olarak özel sektörün, doğacak açığı zamanında ikame etmesi ve yeni üretim yatırımlarına arz-talep projeksiyonları paralelinde bir an önce başlaması için gerekirse mevzuat düzenlemeleri ile uygun ortam sağlanacağı; böylece, mevcut tesislerin özelleştirilip yeni yatırım yükünün kamu üzerinde kalmamasına özen gösterileceği ifade edilmiştir. Kamunun, düzenleyici ve denetleyici rolü çerçevesinde arz güvenliğini yakından takip edecek ve tedbir alacak şekilde donatılması öngörülmektedir.
Kömür, dünyada en yaygın şekilde bulunan, güvenilir, aynı zamanda düşük maliyetlerle elde edilen temiz bir fosil yakıttır. Dünyada mevcut kömür rezervleri oldukça önem arz etmektedir. Kömür, dünyada 70 ülkede üretilmektedir. Hâlbuki gaz yakıtlarının %66''''''''sı, petrol yataklarının ise %67''''''''si Ortadoğu ve Rusya''''''''dadır. Yani kömür rezervleri, diğer fosil yakıtlar gibi (petrol ve doğalgaz) dünyanın belli bir bölümünde değil, tüm dünyada yaygın bir şekilde bulunmaktadır. Kullanımı, depolanması ve nakliyesi açısından yatırım maliyetleri diğer enerji kaynaklarına göre daha azdır. Endüstriyel ve diğer alanlarda elektrik enerjisinin rekabetçi fiyatlarla ve güvenilir olarak temini açısından kömürün dünyada yaygın şekilde bulunuşu ve birçok ülke tarafından üretilebilir oluşu tedarikte güvenilirliği sağlamaktadır.
Kömür aynı zamanda iyi kullanıldığı takdirde temiz bir yakıttır. Günümüzde temiz kömür teknolojileri kullanılarak kömür, tüm dünyada doğayı kirletmeden kullanılabilmektedir. Ülkemizde ulusal enerji kaynaklarımızın etkin bir şekilde ve çevreye zarar vermeden değerlendirilmesi gereklidir. Ülkemizde yapılan en büyük yanlışlık, hava ve çevre kirliliğinin tek nedeni olarak kalitesiz kömürlerin gösterilmiş olmasıdır. Dünya üzerinde kötü ya da kalitesiz kömür yoktur. Sorun sadece doğru yakma tekniklerinin uygulanıp uygulanmadığıdır.
Dünya enerji gereksiniminin % 87''''''''si kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtlarca, geri kalan % 13''''''''ü de başta hidrolik ve nükleer enerji olmak üzere, hayvan, bitki artıkları, rüzgar, güneş, jeotermal gibi kaynaklardan karşılanmaktadır. Fosil yakıtların Dünya''''''''da bilinen rezerv dağılımları petrol eşdeğeri olarak % 70 kömür, % 14 petrol, % 16 doğal gaz olarak hesaplanmaktadır. Bilinen petrol rezervlerinin ömrü 40 yıl, doğal gazın 60 yıl, kömür''''''''ün ise, 240 yıldır. Dünya elektrik üretiminde, 2004 yılında % 39 civarında olan kömür payının, 2020 yılında % 48''''''''e yükseleceği tahmin edilmektedir Kömür, rezervlerinin dünyaya yayılmış olarak bulunması, bilinen rezervlerin 240 yıl ömrü olması, arama üretim ve nakliye kolaylığı gibi nedenlerle dünyada en güvenilir enerji kaynağı olarak kabul edilmektedir.


Dünya ülkeleri kömürden elektrik üretim payları 2004 yılı verilerine göre, Almanya elektrik enerjisinin % 51''''''''ni, ABD % 52''''''''sini, Polonya % 92''''''''sini, Güney Afrika % 85''''''''ini, Avustralya %77''''''''sini, Çin %76''''''''sını, Hindistan %75''''''''ini, Çek Cumhuriyeti %72''''''''sini, Yunanistan %67''''''''sini, Danimarka %47''''''''sini, Hollanda %28''''''''ini kömürden karşılamaktadır. Aynı zamanda dünya elektrik üretiminde, 2004 yılında %39 civarında olan kömür payının, 2020 yılında %48''''''''e yükseltileceği tahmin edilmektedir[2].

 
 
 
 
PUANT TALEP
ENERJİ TALEBİ
YIL
 
 
 
 
 
 
 
MW
ARTIŞ (%)
GWh
ARTIŞ
 
 
 
 
 
2005
25000
-
159650
-
2006
28270
13,1
176400
10,5
2007
30560
8,1
190700
8,1
2008
33075
8,2
206400
8,2
2009
35815
8,3
223500
8,3
2010
38785
8,3
242020
8,3
2011
41965
8,2
262000
8,3
2012
45410
8,2
283500
8,2
2013
49030
8,0
306100
8,0
2014
52905
7,9
330300
7,9
2015
57050
7,8
356200
7,8
2016
60845
6,6
383000
7,5
2017
65245
7,2
410700
7,2
2018
69835
7,0
439600
7,0
2019
74585
6,8
469500
6,8
2020
79350
6,4
499490
6,4
Tablo I.1.1. Türkiye''''''''nin Elektrik Enerjisi Uzun Dönem Talep Tahmini
* Talep brüt olup iletim ve dağıtım hatlarındaki kayıplar, iletim ve dağıtım sistemine bağlı santrallerin iç ihtiyaçları bu miktarlara dahildir.

Türkiye''''''''nin elektrik enerjisi uzun dönem talep tahmini Tablo I.1.1''''''''de verilmiştir.
Tablo I.1.1''''''''de belirtilen durumlar ve talep tahminleri dikkate alındığında, enerji ihtiyacını karşılamak için elektrik üretim kapasitesinin artırılmasının zorunlu olduğu açıkça görülmektedir.
 
Türkiye brüt elektrik enerjisi üretiminde birincil enerji kaynak paylarının yıllar itibariyle gelişimi Tablo I.1.2''''''''de ve Türkiye enerji sektörü dağılım haritası Şekil I.1.1''''''''de verilmiştir.


YILLAR
Taşkömürü
Linyit
Hidrolik
Diğer
Yerli Kaynak Toplamı
Motorin
Fuel-Oil
Doğal Gaz
İthal Kömür
İthal Kaynak Toplamı
GENEL TOPLAM
1970
16
16,7
35,2
1,9
69,8
3,1
27,1
- -
30,2
100
1971
14,8
15,6
26,7
1,7
58,8
1,4
39,8
- -
41,2
100
1972
12,7
13,3
28,5
1,6
56,1
0,8
43,1
- -
43,9
100
1973
12,1
14
21
1,6
48,7
4,3
47
- -
51,3
100
1974
11,3
17,5
24,9
1,5
55,2
4,9
39,9
- -
44,8
100
1975
9,1
17,2
37,8
1,4
65,5
4,4
30,1
- -
34,5
100
1976
7,4
16,3
45,8
0,9
70,4
4,1
25,5
- -
29,6
100
1977
6,2
17,6
41,7
1,1
66,6
6,5
26,9
- -
33,4
100
1978
5,6
20,1
43
0,6
69,3
4,6
26,1
- -
30,7
100
1979
4,7
23,9
46,7
0,6
75,9
2,4
22,7
- -
25,1
100
1980
3,9
21,7
48,8
0,6
75
2,6
22,4
- -
25
100
1981
3,6
21,3
51,1
0,4
76,4
2,5
21,1
- -
23,6
100
1982
3,4
20,8
53,4
0
77,6
2,4
20
- -
22,4
100
1983
2,9
28,5
41,5
0
72,9
3,9
23,2
- -
27,1
100
1984
2,3
30,7
43,9
0,1
77
1,1
21,9
- -
23
100
1985
2,1
41,8
36,2
0
80,1
0,2
20,5
0,2 -
20,9
100
1986
2
47
29,9
0,1
79
0,1
17,5
3,4 -
21
100
1987
1,4
38,4
42
0,1
81,9
0,2
12,2
5,7 -
18,1
100
1988
0,7
26,3
60,3
0,1
87,4
0,1
6,8
6,7 -
13,6
100
1989
0,6
38,3
34,5
0,1
73,5
0,1
8,1
18,3 -
26,5
100
1990
1,1
34
40,2
0,2
75,5
0
6,8
17,7 -
24,5
100
1991
1,7
34,1
37,6
0,2
73,6
0
5,6
20,8 -
26,4
100
1992
2,7
33,8
39,5
0,2
76,2
0
7,8
16 -
23,8
100
1993
2,4
29,7
46,1
0,2
78,4
0
7
14,6 -
21,6
100
1994
2,5
33,5
39,1
0,2
75,3
0
7,1
17,6 -
24,7
100
1995
2,6
29,9
41,2
0,4
74,1
0,3
6,4
19,2 -
25,9
100
1996
2,7
29,3
42,7
0,3
75
0,4
6,5
18,1 -
25
100
1997
3,2
29,6
38,6
0,5
71,9
0,5
6,3
21,4 -
28,2
100
1998
2,7
29,6
38
0,6
70,9
0,3
6,6
22,4 -
29,3
100
1999
2,7
29,1
29,8
1
62,6
0,6
5,6
31,2 -
37,4
100
2000
3,1
27,5
24,7
1
56,3
0,8
6
37 -
43,8
100
2001
3,3
28
19,6
0,8
51,7
0,7
7,2
40,4 -
48,3
100
2002
2,1
21,7
26
0,9
50,7
0,2
7,3
40,6
1,2
49,3
100
2003
2
16,8
25,1
1,2
45,1
0
6,2
44,4
4,3
54,9
100
2004
7,9
14,9
30,6
 
 
 
4,4
41,3
 
100
2005
8,1
18,5
24,4
 
 
 
3,2
45,3
 
100
2006
8
18,4
25,1
0,2
 
 
2,4
45,8
 
100
2007
7,9
20,0
18,7
0,4
 
 
3,4
49,6
 
100
2008
8
21,1
16,8
0,8
 
 
3,6
49,7
 
100
Tablo 1.1.2. Türkiye Brüt Elektrik Enerjisi Üretiminde Birincil Enerji Kaynak Paylarının Yıllar İtibariyle Gelişimi
Kaynak: TEİAŞ Türkiye Elektrik Üretim İletim İstatistikleri,


Kaynak: Dr. S. ANAÇ, "Enerji Politikalarında Kömürün Yeri", 2003. Şekil 1.1.1. Türkiye Enerji Sektörü Dağılım Haritası

Tablo 1.1.1. ve I.1.2.''''''''den de görüldüğü üzere; önemli maden yataklarına sahip ülkemizin hızla artan elektrik enerjisi ihtiyacını karşılayarak azalmakta olan kaynaklardan, arz güvenilirliği olan, ekonomik, verimli ve temiz olarak değerlendirilebilecek yakıtların ve uygun teknolojilerin seçilmesi ile daha verimli tesisleri tercih etmek günümüzde bir zorunluluk haline gelmiştir.

Türkiye''''''''nin genel enerji talebi 90.000.000 ton petrol eşdeğeridir. Bu talebin % 38''''''''i petrol, % 27''''''''si kömür, % 23''''''''ü doğalgaz ve kalan % 12''''''''lik kısmı başta hidrolik olmak üzere yenilenebilir enerji kaynaklarıdır. Türkiye başta petrol ve doğalgaz olmak üzere % 72 oranında dışa bağımlıdır. 2005 yılı bazında Türkiye''''''''nin enerji ithalatı faturası 18 milyar ABD Doları''''''''dır. Bu değer toplam ithalatımızın %15''''''''ini oluşturmaktadır. Yüksek nüfus artış hızı oranına sahip ve gelişmekte olan ülkemizin artan enerji talebi dikkate alındığında, enerji ithalat faturasının katlanarak artacağı görünmektedir.
Ülkemizin büyük ölçüde sanayi yatırımları yapabilmesi için enerji politikasının; mevcut tüketim talebinin karşılanmasının yanı sıra, yeni yatırımlar için de gerekli enerji altyapısının sağlanması bir zarurettir. Bu zaruretle beraber, projenin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Stratejik Planı misyonunda da belirtildiği gibi çevreye duyarlı şekilde yapılması esastır.
 
Bu anlamda ülkemizin ilk termik santrallerinden biri olan Çatalağzı Termik Santralı (ÇATES), EÜAŞ tarafından Zonguldak İli, Çatalağzı Beldesi''''''''nde kurulmuştur. Kömür yataklarının bulunduğu bölgelerimizden biri olan Zonguldak İli, ÇATES''''''''in işletme hammaddesi ihtiyacını uzun yıllar karşılamış olup, halen de karşılamaya devam etmektedir.
 
Yine bu bağlamda yatırımcı firma Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından Türkiye''''''''nin gelişmekte olan sanayi yatırımlarının gereği ortaya çıkan elektrik enerji ihtiyacının karşılanması için, yatırım teşvik uygulamasında öncelikli illerimizden Zonguldak İli, Çatalağzı Beldesi''''''''ndeki ÇATES''''''''in yakınında 150 MW kurulu gücünde bir termik santral (ZETES I) planlanmış ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı)''''''''ndan DÇED Olumlu KararıD alınmıştır(Bkz. Ek-6).


Ancak daha sonra yapılan fizibilite çalışmaları sonucu kazan dizaynlarının 160 MW kapasitesine daha uygun olması ve bölgedeki yerli kömür rezervlerinde sıkıntı yaşanabileceği düşüncesiyle ZETES I''''''''in kapasitesinin 160 MW''''''''a çıkarılmasına ve hammadde olarak yerli kömürün yanı sıra alternatif olarak aynı özelliklerdeki ithal kömürün kullanılmasına karar verilmiş ve değişiklikler için "ÇED Gerekli Değildir" kararı alınmıştır.
Termik santraller katı yakıt santrali olarak çalışmakta olup, santralın kuruluşu, büyük kazanlar, jeneratör grupları, trafolar vb. ağır ve hacimli makinelerden teşekkül etmektedir. Söz konusu dev parçaların ağırlık ve hacim yönünden mevcut kara ve demiryolları ile bölgeye getirilmesi oldukça sorunlu olmaktadır.
Ayrıca, termik santrallerin işletmesi sırasında yan ürün olarak ortaya çıkan baca külü (fly ash) ile alçı taşı gibi ürünlerinde değerlendirilmesi hem ekonomi hem de çevre açısından oldukça önemli olup, çimento sanayinde önemli bir katkı maddesi olan baca külünün nakliyesinin de liman üzerinden deniz yoluyla yapılması önem arz etmektedir.
Bu gelişmeler ışığında Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından; gerek yatırımcısı konumunda olduğu kurulacak elektrik santralleri için ithal kömür nakliyesini ve gerekse bölgedeki diğer hizmet taleplerini karşılamak amacıyla, Zonguldak İli, Muslu Beldesi sınırları içerisinde kalmakta olan yaklaşık 13,3 ha''''''''lık alan üzerinde bir "Liman" (Zonguldak Eren Limanı)" kurulması ve işletilmesi planlanmış ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı)''''''''ndan 15.02.2007 tarih ve 1217 karar numarası ile birlikte "ÇED Olumlu" Kararı verilmiştir (Bkz. Ek-6).
Zonguldak Eren Limanına ek olarak Zonguldak İli, Merkez İlçesi, Çatalağzı Beldesi''''''''nde, imarı Sanayi Alanı-Termik Santral olan bir alanda ithal kömüre dayalı 1.200 MW gücünde ikinci bir termik santral (Zonguldak Termik Santralı II) kurulması planlanmış ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı)''''''''ndan 22.05.2009 tarih ve 1699 sayılı karar numarası ile birlikte "ÇED Olumlu" Kararı verilmiştir (Bkz. Ek-6).
Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından planlanan tüm bu yatırımlara son olarak Zonguldak İli, Merkez İlçesi, Çatalağzı Beldesi''''''''nde, ZETES II alanının hemen yanında, imarı Sanayi Alanı-Termik Santral olan bir alanda ithal kömüre dayalı 1.200 MW (2x600 MW) kurulu gücünde üçüncü bir termik santral (Zonguldak Termik Santralı (ZETES) III) kurulması planlanmıştır.
Proje kapsamında santralin çalışma süresi 8.000 saat/yıl; projenin ekonomik ömrü ise 20 yıl olarak belirlenmiştir. Kurulması planlanan termik santralin net kurulu gücü 1.200 MW, yıllık ortalama brüt üretim 9.600 GWsaat/yıl, yakıt ısıl gücü ise 3.248 MW olarak planlanmıştır.
ZETES III''''''''te üretilecek enerji, TEİAŞ ile yapılacak bağlantı anlaşmasına göre belirlenecek yeni bir trafo merkezi ve buradan da en yakın 380 kV''''''''luk enerji iletim hattına yapılacak bağlantı ile enterkonnekte ulusal şebekeye verilecek ve 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde tamamen serbest piyasada satılarak değerlendirilecektir. Bu hat, TEİAŞ''''''''a ait olacağı için hattın ÇED Yönetmeliği çerçevesinde yükümlülükleri, bu rapor kapsamında değerlendirilmeyip, ayrıca yapılacaktır.
Santralde kullanılacak başlıca hammaddeler yakıt olarak kullanılacak olan ithal kömür ve desülfürizasyon işleminde kullanılacak olan kireçtaşıdır. Santral tam yükte çalışırken saatte yaklaşık 430 ton kömür ve 32,5 ton kireçtaşı tüketecektir. Kullanılacak ithal kömürün alt ısıl değerinin 25000-28000 kJ/kg aralığında olması tercih edilmiştir.


ZETES III Projesi''''''''nde ana yakıt olarak kullanılacak ithal kömür, Eren Limanı''''''''na gemilerle getirilecektir. Kömür, buhar kazanına iletilmeden önce kırıcıdan geçirilerek küçük boyutlara getirilerek kazana besleme yapılacaktır. Kazan sıcaklığı 1.400oC olarak projelendirilecektir. Kazan çıkışında elde edilen yüksek basınçlı buhar, konvansiyonel bir buhar türbininden geçerek jenaratörün elektrik üretmesini sağlayacaktır. Türbinden çıkan buhar kondensör de yoğunlaştırılarak tekrar kazanın içerisine gönderilecektir.
 
İşletme aşamasında santralde yer alacak çeşitli işlem ve fonksiyonların yürütülebilmesi için su kullanımı söz konusudur. Bu işlem ve fonksiyonları kazan make-up (besleme) suyu, soğutma suyu ve BGD için gerekli su olmak üzere 3 farklı sistem/ünitede kullanılacak olup, soğutma ve proses için gerekli suların tamamı denizden temin edilecektir. Deniz suyunun arıtılması maliyetli bir işlem olmasına rağmen deniz suyunun kullanılarak sınırsız bir kaynak yaratılması planlanmış olup, denizden alınan proses suyu ultrafiltrasyon ve reverse osmosis sistemi ile istenilen kalitedeki suyun temin edilmesi planlanmıştır.
 
Deniz suyu alma yapısı Küp Burnu''''''''nda, soğutma suyu deşarj noktası ise Küp Burnu ile Büyükağız Burnu arasında yer almaktadır. Bu alan ZETES Liman alanı içerisinde yer almaktadır. BGD sisteminde kullanılacak saatte yaklaşık 32,5 ton kireçtaşı ise proje alanına yaklaşık 1,5 km mesafedeki Zonguldak-CemaltepeDde bulunan ve yine yatırımcı firmaya ait arama ruhsatı bulunan Cemaltepe Taş Ocağı''''''''ndan ve/veya aynı bileşimleri ve özellikleri içeren ruhsatlı kireçtaşı ocaklarından elde edilerek santrala kırılmış halde ve kamyonlarla sevk edilecektir. Söz konusu ocak için ÇED Olumlu Belgesi alınmıştır
(Bkz. Ek-6).
 
Termik santralın devreye alınması (start-up) aşamasında yardımcı yakıt olarak % 1 S (kükürt) içerikli light fuel oil kullanılması planlanmaktadır. Sistemin düşük yükte işletileceği süre ve bu yükte ihtiyaç duyulacak yakıt miktarı göz önüne alındığında, sistemin yardımcı yakıt ihtiyacı yıllık bazda en kötü senaryo için 45.000 ton/yıl olarak belirlenmiştir.
 
Kömüre dayalı termik santrallerdeki ana işlem; kömürde var olan kimyasal enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülmesidir. Projede, kömürün kazanda yakılması sonucu elde edilecek yüksek ısı ile bir takım arıtma işlemleri sonrası saflaştırılmış su, kritik basınçta yüksek sıcaklığa çıkarılacaktır. Kritik basınçta, sudan elde edilen yüksek basınç ve sıcaklıktaki buharın, türbinde mekanik enerjiye, jeneratörde de elektrik enerjisine dönüştürülmesi sağlanacaktır.
 
Pulverize yakma sistemli konvansiyonel termik santral olarak planlanan ZETES III''''''''ün proses teknolojisine; fizibilite çalışmalarında gerek kurulu güç miktarı ve gerekse oluşacak küllerin değerlendirme olanakları başta olmak üzere tüm opsiyonları dikkate alınarak tespit edilen teknoloji alternatiflerinin incelenme ve değerlendirmeleri sonucu karar verilmiştir.
 
Pulverize kömür teknolojisi tüm dünyada başarılı uygulamaları bulunan bir teknoloji olarak, güvenilirliği ve yanma veriminin üstünlüğü ile dünyaca kabul görmüş bir teknolojidir. Bu teknoloji; kaliteli kömürleri verimli yakabilen, bu nedenle de 1950''''''''li yılların öncesinden bugüne kadar geliştirilmiş ve sayıları hızla artan başarılı santral uygulamaları sergileyen bir teknolojidir. Pulverize kömür kazanlarında; mikron mertebesindeki kömür tanecikleri brülörler vasıtasıyla kazana girerek yanmaya başlar. Kömür tanecikleri pudra boyutunda olduğu için kömür yanma verimi çok yüksektir.


Kazan, ithal edilen kömürü ana yakıt olarak yakmak üzere tasarlanacak ve doğalgaz, alevleme ve yardımcı yakıt olarak kullanılacaktır. Proje; kazan, buhar türbini, jeneratör, su temin sistemi, su arıtma sistemi, su soğutma sistemi, elektrik sistemi, I&C, yangın söndürme sistemi, ESF, BGD, DeNOx sistemleri, atık su arıtma tesisi, kömür işleme sistemi, kül giderme sistemi, güç arttırma/çalıştırma/yardımcı ünite trafoları, dizel jeneratörleri, telekomünikasyon vb.''''''''yi içermektedir. Kurulması planlanan ZETES III''''''''e ait Genel Vaziyet Planı eklerde verilmiştir (Bkz. Ek-4).
Proje kapsamında, kirletici emisyonların önlenmesi/azaltılması amacıyla planlanmış olan ESF, BGD, low NOx burner ve DeNOx (SCR) teknikleri, Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan "Büyük Yakma Tesisleri için Mevcut En İyi Teknikler Referans Belgesi (Integrated Pollution Prevention and Control Reference Document on Best Available Techniques for Large Combustion Plants-adopted July 2006)"nde önerilmektedir.
 
Santralın işletilmesi sırasında, yakma sonucunda oluşan kül ve alçıtaşından oluşan özel atıklar alçıpan ve çimento sanayinde hammadde olarak kullanılmakta olan değerli malzemeler olduğundan, küller Eren Holding''''''''in çimento fabrikası başta olmak üzere çimento/alçıpan ve briket sanayine satılarak değerlendirilecektir.
 
Atıkların satışının gerçekleştirilemediği durumda, kül ve cürufların Cemaltepe Taş Ocağında belirlenen ve yapılması planlanan Endüstriyel Atık (Kül) Düzenli Depolama Alanında depolanması öngörülmektedir. Söz konusu alanın kül depolama alanı olarak kullanılması için başlatılan ÇED Süreci halen devam etmektedir. Kül-cüruf depolama konusunda en kötü senaryo ele alındığında; santralden oluşacak endüstriyel atıkların hiçbir şekilde geri dönüşüm yapılarak değerlendirilemediği göz önüne alındığında, Endüstriyel Atık Depolama alanının projenin ekonomik ömrü boyunca depolamayı karşılayacak hacimde olması planlanacaktır.
 
Sonuç olarak, ÇED süreci sonucunda projenin yapılabilirliği yani koruma-kullanma dengesi net olarak ortaya çıkartılacaktır. Yatırım için ÇED sürecinin nihai kararı olumlu olur ise aşağıda belirtilen önemli katkılar ülkemizin kazancı olacaktır.
 
Türkiye''''''''nin temel sorunu yüksek nüfus artış hızıdır. Bu durum gelişmekte olan bir ülke için enerji başta olmak üzere altyapı yatırımlarının zamanında planlanması ve gerçekleştirilmesini yaşamsal olarak önemli kılmaktadır. Ülkemiz son otuz yılda üretim kapasitesini on kat artırmayı başarmasına rağmen, kişi başına elektrik tüketimi oranı bazında en düşük ülkeler sınıfından halen kurtulamamıştır. Türkiye elektrik üretimini her on yılda iki kat artırmak durumundadır.
Tesiste üretilecek elektrik enerjisi, Türkiye''''''''nin artan elektrik ihtiyacının karşılanmasında önemli bir rol oynayacaktır. Sağlanacak sürekli, güvenilir ve kaliteli elektrik, yabancı yatırımları Türkiye''''''''ye çekerek, ülkenin endüstriyel açıdan gelişmesine katkıda bulunacak; özel sektörde yeni iş alanları yaratılarak kişi başına düşen gelirin artmasında rol oynayacaktır. Ayrıca, yatırımın yapılacağı yörede ciddi istihdam ve gelişme sağlanacağından, proje sahasının bulunduğu yörenin yerel yönetimlerine kaynak girdisi sağlanmış olunacaktır.


I.2. Projenin Fiziksel Özelliklerinin, İnşaat ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı ve Arazinin Tanımlanması.
 
I.2.1. Projenin Fiziksel Özellikleri,
 
Kömüre dayalı enerji santrallerdeki ana işlem; kömürde var olan kimyasal enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülmesidir.
 
Planlanan ZETES III''''''''teki prosesi kısaca tanımlamak gerekirse; maksimum % 1 S içerikli ithal kömürün pulverize kazanda yakılması sonucu elde edilecek yüksek ısı ile denizden elde edilecek ve bir takım arıtma işlemleri sonrası saflaştırılan su, kritik basınçta yüksek sıcaklığa çıkarılacaktır. Kritik basınçta, sudan elde edilen yüksek basınç ve sıcaklıktaki buharın, türbinde mekanik enerjiye, jeneratörde de elektrik enerjisine dönüştürülmesi sağlanacaktır.
 
2x600 MW kurulu elektriksel güç ve yaklaşık 3.248 MW yakıt ısıl gücüne sahip ZETES III santralı için; prosesi daha detaylı açıklamak amacıyla, proses üniteleri 3''''''''ü ana ve 8''''''''i yardımcı olmak üzere toplam 11 başlık altında irdelenmiş olup, her bir ünitenin özellikleri kısaca aşağıda verilmiştir:
 
A-ANA ÜNİTELER
 
A.1- Süperkritik Pulverize Kömür Kazanı ve Yardımcı Tesisler A.2- Buhar Türbini ve Jeneratörü ve Yardımcı Tesisler
A. 3- Kondenser ve Soğutma Sistemi ve Yardımcı Tesisler
 
B-YARDIMCI ÜNİTELER
B. 1- Kömür Hazırlama ve Besleme Sistemi B.2- Kireçtaşı Hazırlama ve Besleme Sistemi B.3- Su Hazırlama ve Arıtma Sistemi
B.4- Toz Tutma Sistemi
B.5- Baca Gazı Desülfürizasyon (BGD) Sistemi
B.6- Baca Gazı Azot Oksit Giderme (DeNOx) Sistemi (Opsiyonel)
B.7- Kül Uzaklaştırma Sistemi ve Endüstriyel Atık Düzenli Depolama Alanı
B.8- Otomasyon ve Elektrik Sistemi
 
A- ANA ÜNİTELER
 
A.1- Süperkritik Pulverize Kömür Kazanı ve Yardımcı Tesisler
 
Proje kapsamında kurulacak olan süper kritik kazanlar tek geçişli ve bir adet tekrar kızdırıcılı olacak, dış ortama açık ve tepeden asılacak şekilde tamamen çelik konstrüksiyon tasarlanacak ve üstü kapalı olarak kurulacaktır. Buhar kazanı duvarları tamamen borulardan imal edilmiş ve boruların içi kazan suyu ile doludur. Yanma sonucunda açığa çıkan ısı yan duvarlardaki borular içindeki suya aktarılarak süper kritik basınçta buhar elde edilir. Bu buhar yüksek basınç ve orta basınç kızdırıcılarında kızdırılarak proje şartlarında buhara dönüştürülür. Kazanda bulunan sudan elde edilecek buhardan türbin jeneratör ile elektrik enerjisi üretilecektir.
 
Proje detay çalışmaları halen devam ettiğinden işletme verileri ÇED Raporunda sunulacaktır.


Kazan Yardımcı Ekipmanları -Kömür Değirmeni
Kömür, kömür değirmenlerinde öğütülerek pülverize hale getirilir. Her değirmen müstakil olarak bir kömür bunkerinden beslenmektedir. Bunker kapasitesi, maksimum kapasitede çalışan değirmeni 8 saat besleyecek büyüklüktedir. Değirmenden çıkan toz kömür incelik ayarı yapabilen bir separatörden çıktıktan sonra direkt kazan kömür yakıcılarına gider. Pülverize kömür, değirmenden yakıcılara birinci yakma havası ile taşınmaktadır.
 
Değirmen adedi; Buhar Kazanının tam kapasite çalışmasını temin eden değirmen sayısından bir fazla olacaktır. Bu surette değirmen bakım ve tamirleri esnasında enerji üretiminde bir azalma olmayacaktır.
 
- Hava Fanları
 
Tesiste; Basma Fanları(Taze Hava), Emiş Fanları(Cebri Çekme Fanları), Birincil Hava Fanları, Sızdırmazlık Havası Fanları ve Soğutma Havası Fanları bulunacaktır.
 
-Kömür Bunkerleri: Kazan değirmenlerini beslenecek olan kömürün depolanacağı kömür bunkerleri, iç yüzeyleri düzgün ve aşınmaya karşı dayanıklı çelikten üretilecektir. Kömür bunkerleri, kazanın maksimum sürekli yükte 8 saatlik kömür tüketimini depolayacak kapasitede olacaktır.
 
-Kömür Besleyicileri: Kömür bunkerlerindeki kömürü öğütücülere besleyecek olan kömür besleyicilerinin sayısı kömür değirmenlerinin sayısı ile aynı olacaktır. Kömür besleyicileri süreklilik açısından güvenilir, hava kaçağı düşük ve değirmen yüküne uygun kömür miktarı da otomatik olarak yapılabilir olacaktır.
-Baca Gazı Sistemi: Baca gazı sisteminin fonksiyonu kazandan çıkan gaz ve tozun temizlenmesi ve kazandaki çekiş koşullarının dengelenmesidir. Sistem elektrostatik filtreler (ESP), cebri çekiş fanları, bir baca gazı azot oksit arıtma (denitrifikasyon) sistemi, bir baca gazı kükürt dioksit arıtma (desülfürizasyon) sistemi ve bacayı içerecektir.
 
A.2- Buhar Türbini Ve Jeneratör (BTJ) ve Yardımcı Tesisler
 
Enerji (termik) santrallerinde enerji döngü ünitesi, buharın ısı ve basınç enerjisinin mekanik enerjiye, mekanik enerjinin ise elektrik enerjisine dönüştürüldüğü buhar türbini ve jeneratörleridir.
 
ZETES III''''''''te elektrik gücü üretecek olan jeneratörü çeviren buhar türbin sistemi, süper kritik basınçta çalışacak, tek kademe tekrar kızıdırıcılı, tümleşik yüksek basınç ve alçak basınç türbinden oluşan, kondenserli türbin olacaktır.
 
3.000 devir/dakika hızda çalışacak olan türbindeki ısı tüketimi 7.560 kJ/kWh olarak öngörülmekte olup, bu değer ve tesisle ilgili diğer tasarım verileri kullanılarak, santralın genel (elektrik üretimi/yakıt girdisi) çevrim verimliliğinin % 43,84 olacağı belirlenmiştir.
 
Buhar türbini üzerinde kondens suyu, besi suyu ve degazörde kullanılacak olan buhar için ara kademe çekişleri bulunacaktır. Bu çekişlerdeki buhar debisi, kazana giren besi suyu sıcaklığını tutturmak üzere belirlenecektir. Buhar türbini direkt olarak 50 Hz, 3 fazlı senkron alternatif akım jeneratörüne bağlı olacaktır.


Buhar türbini üzerinde, acil durum kesme vanaları, türbin kontrol vanaları, geri dönüşsüz vanalar ve ara çekiş hatları bulunacaktır. Türbin kontrol sistemi için sayısal elektro-hidrolik kontrol kullanılacaktır. Bu sistem, türbinin aşırı hıza çıkmasını önlemek için otomatik türbin hız kontrolü özelliğine sahip olacaktır. Buhar türbini için nihai işletme verileri detay çalışmaları, ÇED Raporunda verilecektir.
A.3- Kondenser Ve Soğutma Sistemi ve Yardımcı Tesisler
 
Kondenser: Çapraz yerleşimle kurulacak olan kondenser, çift ceketli, bölünmüş su hazneli, iki geçişli ve yüzey tipi olacaktır. Kondenser tüpleri ve plakaların malzemesi, soğutma suyu olarak kullanılacak olan deniz suyuna karşı dayanımlı olacaktır.
 
Kondens Pompaları: 2 adet % 100 kapasiteli kondens pompası kurularak, kondenserde türbin çıkış çürük buharının yoğuşturulması sonucu oluşan suyun, düşük basınç besi suyu ısıtıcıları ve degazöre beslenmesi sağlanacaktır.
 
Kapalı Devre Soğutma Suyu Sistemi: Santralın diğer yardımcı sistemlerinde gereksinim duyulan soğutma suyunun tamamı, kapalı devre olarak tasarlanan soğutma suyu sisteminden sağlanacaktır. Sistem, kapalı devre soğutma suyu pompaları, eşanjörler ve genleşme tankından oluşacaktır. Sistemde demineralize su kullanılacak olup, başlangıç dolumu ve kayıpları gidermek üzere su ilavesi, kondens suyu sisteminden gerçekleştirilecektir.
 
Proje kapsamında ana proses akım şeması Şekil I.2.1''''''''de, soğutma suyu akış şeması ise Şekil I.2.2.''''''''de verilmiştir.
 
Ana bina yerleşimi sırasıyla türbin dairesi, ısıtıcılar ve degazör bölümü, kömür bunker bölümü ve kazan binası şeklinde olacaktır. Merkezi kontrol odası ekipman kontrol binası ile entegre olarak kazan binasının yanında bulunacaktır.


Şekil 1.2.1. Proje Kapsamında Ana Proses Akım Şeması



Jeneratör Soğutma Sistemleri
 
Jeneratörün stator sargısı ve terminal bushing''''''''leri içten su soğutmalı, rotor sargıları içten hidrojen soğutmalı ve stator göbeği hidrojen soğutmalı olacaktır.
 
Jeneratörlerin soğutmasını yapmak üzere bir adet hidrojen üretim ünitesi kurularak, jeneratörlerin boşaltılmasını gerektiren bakım/onarım çalışmaları sonrasında jeneratörün tekrar doldurulması için gerekli hidrojenin sağlanması garanti edilebilecektir.
 
Hidrojen gazı suyun elektrolizi ile elde edilmektedir. Elektroliz sonunda hidrojen ve oksijen elde edilmektedir. Bu gazlar tüplerde depolanacak ve hidrojen gazı boru hatlarıyla jeneratör soğutma sistemine de taşınacaktır.
 
Jeneratör hidrojen soğutma sistemi "kapalı loop çevrimi" olacaktır. Saf Hidrojen gazı jeneratör sargılarından dolaştırılacak ve aldığı ısıyı "shell-tüp tipi" "hidrojen-su" ısı değiştirici ile suya terk edecektir. Kapalı devre soğutma suyu olarak tasarlanan sistemden çıkan su tekrar sisteme geri verilecektir.
 
Hidrojen, ilk doldurma ve ara doldurması (duruş sonrası vs.) için, uluslararası kabul görmüş firmalar tarafından üretilmiş "elektroliz ile hidrojen gazı üretimi" cihazı kullanılacaktır.
 
Yağ Soğutma Sistemleri
 
Gerek buhar türbini gerekse jeneratör ve dişli kutusu yağlama yağları kendi kapalı çevriminde shell-tüp tipi eşanjörlerle su ile soğutulacaktır. Bu sistemin detayları ÇED raporunda verilecektir.
 
Diğer (Yardımcı) Soğutmalar
 
Soğutma çevrime giremeyen yağ ile bulaşık olabilecek sular ise ayrı bir tankta toplanacak ve yağ ayırıcılardan geçtikten sonra durumuna göre diğer çevrimlere katılacak veya arıtma sistemine sevk edilecektir. Ayrıca bu tip suların, yağdan ayrıldıktan sonra (yeterince ayrılmış ise) külün nemlendirilmesinde kullanılabilecektir. Yardımcı soğutma suları ile ilgili akım şeması Şekil I.2.3''''''''de verilmiştir.
 
Yardımcı Soğutma Sistemleri Akım Şeması
Sıcak su


 
Muhtelif Soğutmalardan Dönen

î ît


Soğuk su
Muhtelif Soğutmalar Dönüş Suyu Toplama Tankı

LLLİ

Şekil I.2.3. Yardımcı Soğutma Suları Akım Şeması


B-YARDIMCI ÜNİTELER
 
B.1- Kömür Hazırlama Ve Besleme Sistemi
 
ZETES III Projesi kapsamında hammadde olarak kullanılacak kömür miktarı yaklaşık 430 ton/saat olup, gerekli kömür ithal edilecektir. ZETES III için ithal edilmesi düşünülen kömürün temin edilebileceği başlıca bölgeler; Rusya başta olmak üzere Güney Amerika, Güney Afrika vs. ülkelerdir. Kömür bu ülkelerden tesis alanına deniz yolundan gemilerle getirilecektir. İthal kömürün santral tesislerine transferi için yine yatırımcı firma Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından kurulan Zonguldak Eren Limanı kullanılacaktır. Zonguldak Eren Limanı''''''''nda zaten ZETES''''''''e ait bir kömür depo alanı bulunacağından, ZETES proje sahası içerisinde, 1.200 MWe gücündeki santralın yaklaşık 1 haftalık kömür tüketimine karşılık gelen 70.000 ton kömürü depolayacak kapasitede bir depo alanı yeterli olacaktır.
 
Yardımcı Yakıt Sistemi: Yardımcı yakıt sistemi, yakıtı yanma odasına ve tutuşturuculara sağlamakla görevlidir. Yardımcı yakıt, soğuk kazan aşamasından kömür verişinin başlamasına kadar kullanılır. Yardımcı yakıt olarak, kükürt yüzdesi düşük olan % 1 S içerikli light fuel oil kullanılması planlanmaktadır.
 
B.2- Kireçtaşı Hazırlama Ve Besleme Sistemi
 
BGD Ünitesi''''''''nde kömürün yakılması işlemi sonucunda oluşan SO2 gazının tutulması amacıyla kireç taşı kullanılacaktır. Kireçtaşının temini santral sahasına 1,5 km mesafedeki Zonguldak-Cemaltepe''''''''de bulunan ve Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş.''''''''ye ait işletme ruhsatı bulunan Cemaltepe Taş Ocağı''''''''ndan temin edilecektir. Proje kapsamında Cemaltepe kireçtaşı ocağı haricinde başka bir malzeme ocağı açılmayacaktır. Söz konusu taş ocağına ait ruhsat ve "ÇED Olumlu Belgesi" eklerde verilmiştir (Bkz. Ek-6).
 
Kireçtaşı temininde herhangi bir aksilik (istenilen özellikte kireçtaşı elde edilememesi, üretimin yeterli olmaması vb.) olması durumunda kireçtaşı ihtiyacı aynı bölgede asgari özelliklerde kireçtaşı üretimi yapan firmalardan karşılanacak ve kireçtaşı alımında kireçtaşı özellikleri ihale şartnamesinde belirtilecektir.
B.3- Su Hazırlama ve Arıtma Sistemi
Proje kapsamında santralde yer alacak çeşitli işlem ve fonksiyonların yürütülebilmesi için su kullanımı söz konusudur. Bu işlem ve fonksiyonlar; kazan make-up (besleme) suyu, soğutma suyu ve BGD ünitesi olup, gerekli suyun tamamı Zonguldak Eren Limanı''''''''nın hemen yanında Küpburnu Mevkii''''''''nde inşa edilecek su alma yapısı ile denizden sağlanacaktır. Deniz suyunun arıtılması maliyetli bir işlem olmasına rağmen deniz suyunun kullanılarak sınırsız bir kaynak yaratılması planlanmış olup, denizden alınan proses suyu ultrafiltrasyon ve reverse osmosis sistemi ile istenilen kalitedeki suyun temin edilmesi planlanmıştır.
Deniz suyunun arıtılması maliyetli bir işlem olmasına rağmen deniz suyunun kullanılarak sınırsız bir kaynak yaratılması planlanmış olup, denizden alınan proses suyu ultrafiltrasyon ve reverse osmosis sistemi ile istenilen kalitedeki suyun temin edilmesi planlanmıştır.
B.4-Toz Tutma Sistemi (ESF)
Toz tutma sisteminin işlevi, kazandan çıkan baca gazının içinde bulunan toz parçacıklarını ayırarak, baca gazında emisyon limitlerinin altında toz bulunmasını sağlamaktır.


Bu amaçla yaygın olarak kullanılan uygulamalardan biri olan "ESF" sistemi kurulacaktır. Kazandan çıkan baca gazları içindeki uçucu küller elektrostatik filtrelerde tutulacaktır.
 
Elektrostatik Filtre (ESF)
ESF''''''''de, yüksek voltajda doğru akımla yüklenmiş olan plakalar arasından geçen baca gazının içindeki parçacıklar statik elektriğin çekim gücüyle plakalara doğru yönelerek, bunlara çarpacak ve akış yönüne dik olarak, aşağı doğru düşüp bunkerlere dolacaktır.
Baca gazındaki toz parçacıklarını yakalayacak olan ESF''''''''nin tasarımı, kazan maksimum kapasitesindeki işletme verilerine dayandırılacaktır. Baca gazı debisi, sıcaklığı ve uçucu külün dielektrik katsayısına bağlı olarak dizayn edilecektir.
ESF sistemi dış ortama uygun olacak ve birbirinden bağımsız iki ayrı set olarak tasarlanacaktır. Emisyon limit değerleri baz alınarak yapılan tasarım çalışmaları sonucunda ESF setlerinin her birinde en az 4 adet elektrik alanı olması gerektiği öngörülmüştür. Bu tasarıma göre, ESF sistemi için; herhangi bir elektrik alanının hizmet dışı kalması durumunda bile, filtre çıkışında, baca gazındaki toz içeriğinin % 6 O2 içeriğine göre düzeltilmiş değeriyle 30 mg/Nm3''''''''ü aşmaması garanti edilmektedir. Elektrostatik filtrelerin kül tutma verimi % 99,6, kapasitesi ise maksimum baca gazı miktarının %110''''''''unu filtre edecek şekilde tasarlanacaktır.
Ünitede bir kazandan iki ayrı baca gazı hattı çıkacak olup, ESF sistemi ikili setler halinde birbirinden bağımsız iki gruptan oluşacaktır. Bu iki baca gazı hattı da yine ikiye ayrılarak her bir hat bir adet ESF''''''''ye girmektedir. Her bir ESF''''''''de ise dört adet elektro filtre hücresi bulunmaktadır.
Sonuç olarak, kazanda birbirini takip eden 4 elektro filtre hücresi bulunan 4 adet ESF kullanılacak olup, tasarımda bunların birinci elektrik alanlarının devre dışı sayılması fazlasıyla emniyetli bir yaklaşım olmaktadır.
ESF içinde tutulacak olan parçacıklar elektrik alanlarının altında bulunan bunkerlere dolacak olup, bu bunkerlerin dolma süreleri 8 saatten az olmayacaktır. ESF ünitesinin kontrol sistemi, elektrik alanlarına uygulanan voltajı, elektrotların silkelenme işlemini, kül bunkerlerinin sıcaklığını, damper pozisyonlarını vs. izleyip/denetleyip kontrol etmeye uygun olacaktır. Her bir elektrik alanındaki silkeleme işleminin başlatılması ve yürütülmesi otomatik olarak ve belirli bir sırayla gerçekleştirilecektir.
 
B.5- Baca Gazı Desülfürizasyon (BGD) Sistemi
ZETES III''''''''te yakıt olarak ithal kömür kullanılacak olup; ülkemize termik santral yakıtı olarak ithal edilecek kömürlerin özellikleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı) ile Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından birlikte belirlenmektedir. Buna göre ülkemize termik santral yakıtı olarak ithal edilebilecek kömürlerin kükürt oranı maksimum % 1''''''''dir. Kazana beslenen maksimum % 1 S içerikli kömürün içindeki kükürtten kaynaklanan SO2''''''''yi gidermek üzere, yüksek giderme verimliliği sağlayan ıslak kireçtaşı/alçıtaşı prosesi kurulacaktır. Kazanda kömürün yanması sırasında oluşan SO2 gazı, diğer bacagazları ile birlikte kazanı ve elektrostatik filtreleri terk ettikten sonra BGD tesisine girecektir.
BGD sistemi, baca gazı içindeki SO2 gazını en az % 93 verimle tutarak SO2 emisyonunun 200 mg/Nm3 (kuru, % 6 O2) değerinin altında olmasını sağlayacak şekilde tasarlanacaktır. BGD sisteminde kazandan çıkan baca gazının tamamı işlemden geçirilecek olup, sistemin işleyişi aşağıda açıklanmıştır:


Esas itibariyle silindirik bir kule olan bu tesiste baca gazları silindirik kuleye alt kısmından girer ve yukarı çıkarken kulenin üst kısmında yer alan sprey aparatları vasıtasıyla baca gazı üzerine kireç sütü denen çözelti püskürtülür. Absorber kolonunda püskürtme nozulları aracılığıyla atomize olarak beslenen yıkama sıvısı, çok küçük damlalar halinde dağılarak absorberin tüm kesit alanını kaplayacaktır. Baca gazı ile ters akım olarak hareket edecek olan sıvı damlaları SO2gazını soğuracaktır. SO2gazını soğuran sıvının oksitlenme ve nötralizasyon reaksiyonları, absorber kolonunun sıvı havuzunun bulunduğu alt bölümünde hızlanacak ve sonuç olarak alçıtaşı oluşacaktır.
 
Kireçtaşı tüketimini azaltmak ve sıvının pH değerini sabit tutmak amacıyla, absorber kolonundaki sıvı, karıştırıcı, oksitleme havası ve absorber sirkülasyon pompası aracılığıyla güçlü bir şekilde karıştırılacaktır. Yaş kireçtaşı metodu olarak da bilinen bu desülfürizasyon yönteminde gerçekleşecek kimyasal reaksiyonlar aşağıdaki gibi olacaktır:
2CaCO3 + H2O + 2SO2 — 2CaSO3.1/2H2O + 2CO2 2CaSO3.1/2H2O + O2 + 3H2O — 2CaSO4.2H2O
Üstteki kimyasal reaksiyonlar sonucu oluşan alçıtaşı (CaSO42H2O) daha sonra susuzlaştırma işlemine tabi tutularak içindeki su yüzdesi % 10''''''''a düşürülecektir. Gerek alçıtaşının susuzlaştırılmasıyla elde edilecek su gerekse sistemdeki ekipmanların yıkanması sonucu oluşacak atık su tekrar desülfürizasyon sisteminde kullanılacaktır. Bu sistemden atık su arıtma tesisine atık su gitmesi söz konusu olmayıp, sistemin bütün atık suları sistemde tekrar kullanılacaktır. Tesis edilecek desülfürizasyon tesisi santralin değişik yük ve kömür kükürt oranlarına kolaylıkla adapte olabilecek tam otomatik işletme özelliklerine sahiptir. Baca gazı desülfürizasyon sisteminin giriş ve çıkışına gaz analizörleri monte edilecektir. Baca gazı kanalları da dahil olmak üzere tüm ekipman en kötü işletme şartları dikkate alınarak tasarımlanacak ve imal edilecektir.
 
Tesiste yer alması öngörülen BGD ünitesinin genel proses akım şeması ve detayları ÇED Raporunda verilecektir.
 
B.6- Baca Gazı Azot Oksit Giderme (DeNOx) Sistemi
 
Kazana beslenen kömürün içindeki azot ve yanma havasındaki azot gazının yüksek kazan sıcaklığı sebebiyle oluşturduğu NOx bileşiklerinin baca gazından temizlenmesi için DeNOX Ünitesi kurulacaktır.
 
DeNOx sistemi için Selective Katalitik Reaksiyon (SCR) yöntemi uygulanacaktır. DeNOx sistemi için kazan çıkışına amonyak enjeksiyonlu Selective Catalytic Reaction (selektif katalitik reaktör sistemi) monte edilerek baca gazı içindeki NOx emisyonunun 200 mg/Nm3 (kuru, % 6 O2) değerinin altında olması sağlanacaktır.
 
SCR sisteminde, azot oksitlerin (NOx) azot gazı ve suya dönüştürülebilmesi için, katalizör öncesinde amonyak veya başka uygun bir indirgeyici kimyasal enjekte edilecektir. SCR sisteminde, NO gazı aşağıdaki reaksiyon zinciri sonucunda azot gazı ve suya dönüşecektir:
4NO + 4NH3 + O2 — 4N2 + 6H2O 6NO + 4NH3 — 5N2 + 6H2O 2NO2 + 4NH3 + O2 — 3N2 + 6H2O 6NO2 + 8NH3 — 7N2 + 12H2O


SCR yönteminin uygulandığı DeNOx sistemin verimliliğinin çok yüksek olması sebebiyle, baca gazına enjekte edilen amonyağın tamamı NOx bileşikleri ile reaksiyona girecektir.
 
Tesis uygulamalarında genel olarak SCR reaktörü, sıcaklığın katalitik DeNOx reaksiyonu için en uygun sıcaklığın bulunduğu, kazan ekonomizörü ve hava ön ısıtıcısı arasına yerleştirilmektedir. Sistemin uygulamadaki verimliliği % 80 civarında gerçekleşmektedir.
 
SCR sistemi genel olarak;
     Amonyak depolama sistemi
     Amonyak ve hava karıştırma sistemi
     Amonyak enjeksiyon sistemi, reaktör
     Ekonomizör by-pass sistemi
     SCR by-pass sistemi
     Kontrol sistemi ve diğer yan sistemlerden oluşmaktadır.
 
ZETES III kapsamında, kirletici emisyonların önlenmesi/azaltılması amacıyla planlanmış olan ESF, BGD, low NOx burner ve De NOx (SCR) teknikleri, Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan "Büyük Yakma Tesisleri için Mevcut En İyi Teknikler Referans Belgesi (Integrated Pollution Prevention and Control Reference Document on Best Available Techniques for Large Combustion Plants-adopted July 2006)"nde önerilmektedir.
 
Tesiste yer alması öngörülen DeNOx (SCR) ünitesinin genel proses akım şeması ve detayları ÇED Raporunda verilecektir.
 
B.7- Kül Uzaklaştırma Sistemi Ve Endüstriyel Atık Düzenli Depolama Alanı
 
Santralde oluşacak küller iki başlık altında gruplandırılmıştır. Bunlar taban külü/cüruf ve uçucu küllerdir. Taban külü/cüruf olarak adlandırılan kül, kazan altından alınmakta olan, nispeten parçacık boyutu büyük olan küldür. Uçucu kül ise, yanma reaksiyonu sonucunda kazanı üstten terk eden ve genel olarak gaz akışı ile taşınabilecek kadar küçük olan parçacıklardan oluşan küldür. Kömürün kazanda yanması sonucu oluşan külün yaklaşık % 85''''''''i uçucu kül, % 15''''''''i ise kazan altı külüdür (cüruf). Her iki kül tipi için, birbirinden bağımsız kül uzaklaştırma sistemleri kurulacaktır.
 
Uçucu Kül Uzaklaştırma Sistemi: Uçucu kül uzaklaştırma sisteminin işlevi, ekonomizör ve ESF altında biriken uçucu külü toplayarak kül silosuna ve oradan da kül depolama alanına taşınması için hazır hale getirmektir.
 
Uçucu kül, bahsi geçen noktalardan kül silosuna pnömatik yöntemle taşınacaktır. Taşıma kapasitesi yaklaşık 45 ton/saat olarak tasarlanacak olan pnömatik sistem, parçacık boyutu açısından kaba ve ince kül olmak üzere iki ayrı kül silosuna boşaltma yapacaktır. Dolayısıyla uçucu kül uzaklaştırma sisteminde, kaba kül silosu ve ince kül silosu olmak üzere, toplam 2 adet geçici depolama silosu bulunacaktır.
 
Bu sistemin işletilebilmesi için, santral bünyesinde kurulacak olan basınçlı hava sisteminden yararlanılacaktır. Ayrıca ESF altında biriken uçucu külün taşınmasına yardımcı olmak üzere ısıtılmış akışkanlaştırma havası kullanılacaktır. Bu işlem için 2 adet blower ve 1 adet elektrikli hava ısıtıcısından oluşan akışkanlaştırma havası sistemi kurulacaktır.


Dip külü çıkartma ve uzaklaştırma sistemi: Cüruf bunkeri, daldırma sıyırıcı konveyörü, taşma suyu haznesi, yüksek verimli konsantratör, cüruf soğutma kulesi, arıtılmış cüruf soğutma suyu pompaları, geri dönüş su pompaları gibi alt ünitelerden oluşacaktır. Cüruf bunkerine dökülen dip külü sürekli bir şekilde soğutularak daldırma sıyırıcı konveyörü tarafından uzaklaştırılacak ve kazan binası dışındaki dip külü silosunda depolanarak kül bertaraf sistemine aktarılacaktır.
 
Cüruf sistemi, kazan maksimum sürekli kapasitede ve en kötü koşullarda çalışırken oluşacak kazan altı külünün tamamını taşıyıp depolayacak kapasitede olacaktır. Kazan tam kapasite ile çalışırken 24 saatte oluşacak kazan altı külünün tamamını alacak cüruf depolama silosu bulunacaktır. Kazanın yanına yerleştirilecek olan bu silonun altından cüruf kamyona boşaltılacaktır.
 
Alçıtaşı uzaklaştırma sistemi: BGD tesisi atığı olarak oluşan alçıtaşı (CaSO42H2O) tesiste öncelikle vakumlu filtrelerden geçirilerek susuzlaştırma işlemine tabi tutulacak ve su oranı % 10 değerine indirildikten sonra geçici olarak santral sınırları içindeki alçıtaşı deposuna nakledilecek oradan da silobaslar ile kül depolama sahasına veya kül ile karıştırılarak kül/alçıtaşı depolama sahasına taşınıp gerekli şartlar sağlanarak orada depolanacaktır. Yurtdışında alçıpan ve diğer bazı inşaat malzemelerinin imalatında kullanılan alçıtaşının satışına yönelik araştırmalar da sürdürülmekte olup böyle bir imkânın ortaya çıkması halinde öncelikle alçıtaşının satışı yoluna gidilecektir. Satışının gerçekleştirmesi durumunda silobaslar ile nakliyesi gerçekleştirilecek; satışının gerçekleştirilememesi durumunda ise kül/cüruf depolama alanında bertaraf edilecektir.
 
Kül Boşaltma Sistemi: Her bir bunker tabanına yerleştirilmiş olan 12 adet hava yastığı ile kül kabartılarak bunker tabanındaki boşaltma kapağına yönlendirilmektedir. Bu kabartma işlemi için kullanılan hava blowerlar aracılığıyla siloya basılmaktadır. Boşaltma kapağından aşağı doğru akan kül, bunker altında monte edilmiş olan pantolon kanala dökülmektedir. Külün silodan alınması ile ilgili bu noktada iki seçenek bulunmaktadır. Bunlardan biri; silodaki külü kanalın silobasa girerek tozumadan kuru olarak aktarılmasıdır. Diğer bir yol ise; külün ıslatma sistemine yönlendirilerek kül ıslatma sisteminde yaklaşık %20 - %30 oranında su ile ıslatılarak külün tozumasının önlenmesi ile araçlara/bertaraf sisteme yüklenmesidir. Külün bunker içerisinde kabartılması sırasında oluşan artı basınç, bunker üzerine monte edilmiş filtre fan sistemi ile kül ve tozu tutularak temiz hava atmosfere bırakılacaktır. Ayrıca silobasa boşaltma sırasında tozuma oluşmaması için; bunker tabanında monte edilen filtre fan sistemi kullanılarak hava temizlenecek ve ortama zarar verilmesi önlenecektir.
 
Santralden oluşacak küllerin taşınması ile ilgili iş akım şeması aşağıda verilmiştir.


Kazan II Kısım (2nd Pass)

UÇUCU KÜL TAŞIMA SİSTEMİ

Elektrostatik Toz Tutucu


 


Uçucu Kül Silosuna (Pnömatik olarak)

Ara Silo
Taşıyıcı Hava
Uçucu Kül Silosuna (Pnömatik olarak)
Taşıyıcı Hava

 
 
Taşıyıcı Hava


 


DİP KÜLÜ TAŞIMA SİSTEMİ

Satış


N-

Ucucu Kül
Silosu


Kül Depo Alanına
Dip Külü Ekstraksiyon Kısmı
I
KAZAN


Soğutma Suyu

Kül soğutma haznesi
I

 
Dip Kül Silosu

 
Kül Depo Alanına


 
 
Şekil I.2.5. Kül Uzaklaştırma Sistemi


Endüstriyel Atık Düzenli Depolama Alanı
Santralın işletilmesi sırasında, yakma sonucunda oluşan kül ve alçıtaşından oluşan özel atıklar alçıpan ve çimento sanayinde hammadde olarak kullanılmakta olan değerli malzemeler olduğundan, küller Eren Holding''''''''in çimento fabrikası başta olmak üzere çimento/alçıpan ve briket sanayine satılarak değerlendirilecektir.
Atıkların satışının gerçekleştirilemediği durumda, kül ve cürufların Cemaltepe Taş Ocağında belirlenen ve yapılması planlanan Endüstriyel Atık (Kül) Düzenli Depolama Alanında depolanması öngörülmektedir. Söz konusu alanın kül depolama alanı olarak kullanılması için başlatılan ÇED Süreci halen devam etmektedir. Kül-cüruf depolama konusunda en kötü senaryo ele alındığında; santralden oluşacak endüstriyel atıkların hiçbir şekilde geri dönüşüm yapılarak değerlendirilemediği göz önüne alındığında, Endüstriyel Atık Depolama alanının projenin ekonomik ömrü boyunca depolamayı karşılayacak hacimde olması planlanacaktır.
Söz konusu alan ile ilgili mühendislik çalışmaları devam etmekte olup detay çalışmalar ÇED Raporu''''''''nda verilecektir.
B.8-Otomasyon Ve Elektrik Sistemi
ZETES de üretilecek enerji, TEİAŞ ile yapılacak bağlantı anlaşmasına göre belirlenecek yeni bir trafo merkezi ve buradan da en yakın 380 kV''''''''luk enerji iletim hattına yapılacak bağlantı ile enterkonnekte ulusal şebekeye verilecek ve 20.02.2001 tarih ve 4628 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde tamamen serbest piyasada satılarak değerlendirilecektir.
I.2.2. İnşaat ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı ve Arazinin Tanımlanması,
Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından kurulması planlanan termik santral için; Zonguldak İli, Merkez İlçesi, Çatalağzı Beldesi''''''''nde bulunan ve Ek-3''''''''te sunulan 1/25.000 ölçekli topoğrafik üzerinde gösterilen alan içerisinde planlanmaktadır.
Proje sahası; Zonguldak Valiliği ve Çatalağzı Belediyesi tarafından; Zonguldak İli, Merkez İlçesi'''''''' ne bağlı Çatalağzı ve Muslu Belediyelerini içeren Çevre Düzeni Planı''''''''nda "Termik Santral Alanı" olarak düzenlenmiştir.
Proje kapsamında kullanılacak alanlar ile ilgili detaylı çalışmalar hazırlanacak ÇED Raporu içerisinde verilecektir.
I.3. Önerilen Projeden Kaynaklanabilecek Önemli Çevresel Etkilerin Genel Olarak Açıklanması (Su, Hava, Toprak Kirliliği, Gürültü, Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon ve benzeri.)
Tesis edilmesi planlanan "Termik Santral Entegre Projesi"nin arazi hazırlama ve inşaat aşamasında; kazı, dolgu, inşaat, montaj vb. imalatlardan kaynaklanacak kara ve deniz ortamında çevresel etkiler değerlendirilecektir. Buna göre arazi hazırlama ve inşaat aşamasında; gerek çalışacak personelden ve gerekse yapılacak inşaat, hafriyat, dolgu, montaj vb. çalışmalardan dolayı hafriyat, atıksu, atık, emisyonlar (toz), gürültü kirliliği vb. konularında detayda araştırmalar ÇED sürecinde yapılacaktır.
Projenin işletme aşamasında ise kömürün taşınması ve depolanması, kül uzaklaştırma sistemi, soğutma suyu sistemi, baca emisyonları, atıksu sistemi vb. ünitelerden kaynaklanacak; emisyonlar, kül-curuf, atıksu, gürültü, atık (ambalaj, tehlikeli vb.), atık yağ vb. konularında detayda araştırmalar ÇED sürecinde yapılacaktır.


Projesinde arazi hazırlık ve inşaat safhalarında yaklaşık 800 kişinin; işletme safhasında ise yaklaşık 500 kişinin çalışması öngörülmektedir. Bu rapordaki tüm hesaplamalar bu değerler üzerinden yapılmıştır.
Projenin gerek inşaat ve gerekse de işletme aşamasında projenin önemli çevresel etkileri ve alınacak önlemler hususunda genel bilgiler aşağıda ve Bölüm IV''''''''te, detay çalışmalar ise hazırlanacak ÇED raporunda verilecektir.
1.3.1. İnşaat ve İşletme Aşamasında Gerekli Olan Su İhtiyacının Nereden Temin Edileceği ve Oluşan Atıksuyun Bertaraf Sistemi
 
Su Kullanımı
Kurulması planlanan termik santral projesinin; inşaat aşamasında çalışacak personelin içme-kullanma ihtiyacı ve arazi hazırlık-inşaat çalışmalarında tozlanmayı önlemek amacıyla su gereksinimi olacaktır.
Projenin arazi hazırlama ve inşaat çalışmalarında yaklaşık 800 kişi çalışacak olup; bu kişiler için gerekli su miktarı; (bir kişinin günlük içme ve kullanma suyu ihtiyacı 150 lt/kişi-gün alınarak)(3); 800 kişi x 150 lt/kişi-gün = 120.000 lt/gün = 120 m[3]/gün olarak hesaplanmıştır. Ayrıca inşaat aşamasında yapılacak işlemlerden dolayı oluşacak tozlanmanın önlenmesi amacıyla sulamada kullanılacak su miktarı da yaklaşık 50 m[4]/gün''''''''dür. İnşaat çalışmaları için gerekli toplam 170 m[5]/gün''''''''lük suyun temin yeri; Çatalağzı Belediyesi içme ve kullanma suyu şebekesi olacaktır.

SU KULLANIM YERİ
SU KULLANIM AMACI
SU KULLANIM MİK TARI1 (m3/saat)
Kazan make-up (besleme)
• Kazanın buhar kaybından ve blöflerden kaynaklanana su eksiğinin tamamlanması (kazan dışındaki yan sistemler ve tesis içi kullanma suları da bu miktara dahildir)
300-3501
 
Kondenser
• Türbin çıkışında vakum altındaki buhar+su karışımının tamamen suya dönüştürülmesi için
161.200
 
 
• Kazan dışı ekipmanların soğutma işlemleri,
7.000
Soğutma
Yan
sistemler
    Reçine rejenerasyonu (demineralizasyon ünitesi ve kondensat arıtma ünitesinde reçinelerin yenilenmesi işlemi),
    Kum filtreleri geri yıkama,
    Kül nemlendirme,
    Kül stok-kömür boşaltma ünitesi yağmurlama işlemleri
168.200
BGD
 
• Kireçtaşı solüsyonu hazırlanması
175,6
TOPLAM
168.675,6 -168.725,6
Tablo 1.3.1.1. Tesiste Kullanılacak Proses Suyu Miktarları ve Kullanım Amaçları
1Su miktarları için maksimum değerler verilmiştir.

İşletme aşamasında santralde çalışacak kişilerin içme-kullanma ihtiyaçları ile santralde yer alacak çeşitli işlem ve fonksiyonların yürütülebilmesi için su kullanımı söz konusudur. Bu işlem ve fonksiyonlar; kazan make-up (besleme) suyu, soğutma suyu ve BGD üniteleri olup, kullanılacak su miktarları, kullanma amaçları vb bilgiler Tablo 1.3.1.1''''''''de özetlenmiştir.

Tablo 1.3.1.1''''''''den de görüldüğü üzere ZETES II kapsamında 3 ünite için gerekli toplam su miktarı maksimum 168.725,6 m[6]/saat olup, suyun tamamı Zonguldak Eren Limanı''''''''nın hemen yanında Küpburnu Mevkii''''''''nde inşa edilecek su alma yapısı ile denizden sağlanacaktır.


Soğutma ve proses için gerekli suların tamamı denizden temin edilecek olup, 168.200 m3/saat''''''''lik soğutma suyu hariç kalan toplam 525,6 m3/saat''''''''lik proses suyu arıtıldıktan ve belirli kriterlere getirildikten sonra kullanılacaktır. Bu 525,6 m3/saat''''''''lik proses suyunun; 350 m3/saat''''''''lik kısmı kazan make-up (kazanın buhar kaybından ve blöflerden kaynaklanan su eksiğinin tamamlanması, kazan dışındaki yan sistemler ve tesis içi kullanma) suyu, 175,6 m3/saat''''''''lik kısmı ise BGD ünitelerinde kireçtaşı solüsyonunun hazırlanması için gerekli sudur.
 
Deniz suyunun arıtılması maliyetli bir işlem olmasına rağmen deniz suyunun kullanılarak sınırsız bir kaynak yaratılması planlanmış olup, denizden alınan proses suyu ultrafiltrasyon ve reverse osmosis sistemi ile istenilen kalitedeki suyun temin edilmesi planlanmıştır.
 
İşletme aşamasında çalışacak 500 kişi için gerekli su miktarı ise; (bir kişinin günlük içme ve kullanma suyu ihtiyacı 150 lt/kişi-gün alınarak) 500 kişi x 150 lt/kişi-gün = 75.000 lt/gün (75 m3/gün) olarak hesaplanmış olup, gerekli 75 m3/gün''''''''lük içme ve kullanma suyu Çatalağzı Belediyesi su şebekesinden karşılanması planlanmaktadır.
 
Su temini konularıyla ilgili detaylı bilgiler ÇED Raporu''''''''nda verilecektir.
 
Atık Su
 
Arazi hazırlama ve inşaat aşamasında çalışacak personelden kaynaklı evsel nitelikli atıksudan başka herhangi bir atıksu oluşumu söz konusu değildir. İşletme aşamasında ise muhtelif proseslerden ve işletmede çalışacak kişilerden evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusu olacaktır.
 
Santralda oluşacak proses atıksularını; evsel atıksu, kömür hazırlama ve depolama sistemi drenaj atıksuları, kazan ateş tarafı ve hava ısıtıcıları yıkama atık suları, kazan blöfleri, kum filtreleri geri yıkama atıksuları, rejenerasyon atıksuları, laboratuvar atıksuları ve tesiste kullanılacak pompa vb. ekipmanlardan kaynaklanacak yağ bulaşıklı sular olarak özetlemek mümkündür.
 
Kazan altında yer alan kül taşıma konveyörleri jacket (ceket) tipi soğutucu konveyörler olduğundan kül ile su arasında direk bir temas söz konusu olmadığından bu sistemde atıksu oluşması söz konusu değildir.
 
Alıcı ortama verilecek atık suların, alıcı ortama olabilecek etkileri ÇED Raporu''''''''nda değerlendirilecektir.
 
 
I.3.2. Katı Atık, Atık Yağ, Tehlikeli Atık, Tıbbi Atık, Ambalaj Atığı
 
Planlanan projenin arazi hazırlanması ve inşaat aşamasından ünitelerin faaliyete açılmasına dek yapılacak çalışmalarda oluşacak atıklar; çalışanlardan kaynaklı evsel nitelikli atıklar, inşaat malzemelerinden kaynaklı katı atıklar, çalışacak araçlardan kaynaklı atık yağlar, ambalaj atıkları ve arıtma tesisinden çıkacak arıtma çamuru olarak sıralamak mümkündür.
 
Projenin işletme aşamasında ise yine çalışan kişilerden evsel nitelikli katı atık, arıtma tesisinden arıtma çamuru, tıbbi nitelikli atık, atık yağlar, ambalaj atıkları, pil ve aküler ve prosesten kül-cüruf ve alçıtaşı oluşması söz konusu olacaktır.


Oluşan evsel nitelikli katı atıklardan geri kazanımı mümkün olan (kâğıt, plastik vb.) ve geri kazanımı mümkün olmayan atıklar (yemek artıkları vb. organik atıklar) ayrı ayrı olacak şekilde proje sahasının çeşitli noktalarına yerleştirilen ağzı kapalı çöp bidonlarında biriktirilecektir. Geri kazanımı mümkün olan atıklar lisanslı geri kazanım firmalarına veya aracılara verilerek bertaraf edilecek; geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ise Çatalağzı Belediyesi''''''''nin katı atık toplama sistemine verilerek bertaraf edilecektir.
 
Ayrıca arazi hazırlık ve inşaat ve montaj çalışmalarında oluşacak, inşaat (demir, tahta metal vb.) ve ambalaj (çimento kâğıdı, ekipmanların kapları, kâğıt, strafor vb.) atıkları hurda olarak toplanacaktır. Geri kazanımı mümkün olan atıklar yeniden kullanılacak ve/veya lisans almış geri dönüşüm firmalarına verilecektir. Geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ise yine Çatalağzı Belediyesinin katı atık toplama sistemine verilerek bertaraf edilmesi sağlanacaktır.
 
Santralin işletilmesi sırasında yakma sonucunda oluşan küller öncelikle Eren Holding''''''''in çimento fabrikasında ve/veya mevcut hazır beton üretim tesislerinde, briket tesislerinde, yol inşaatlarında temel malzemesi ile asfalt içine katkı maddesi olarak kullanabilecek tesislerde, diğer çimento fabrikalarında, BGD atık ürünü (alçıtaşı) ise susuzlaştırılarak piyasada mevcut alçıpan üretimi yapan fabrikalarda değerlendirmek üzere satılacaktır.
 
Atıkların satışının gerçekleştirilemediği durumda, kül ve cürufların Cemaltepe Taş Ocağında belirlenen ve yapılması planlanan Endüstriyel Atık (Kül) Düzenli Depolama Alanında depolanması öngörülmektedir. Söz konusu alanın kül depolama alanı olarak kullanılması için başlatılan ÇED Süreci halen devam etmektedir. Kül-cüruf depolama konusunda en kötü senaryo ele alındığında; santralden oluşacak endüstriyel atıkların hiçbir şekilde geri dönüşüm yapılarak değerlendirilemediği göz önüne alındığında, Endüstriyel Atık Depolama alanının projenin ekonomik ömrü boyunca depolamayı karşılayacak hacimde olması planlanacaktır. Konu ile ilgili teknik çalışmalar halen devam etmekte olup, ÇED Raporunda sunulacaktır.
 
Atıksu arıtma tesisinden oluşacak arıtma çamurları ise evsel ve kentsel atıksuların arıtılması sonucu ortaya çıkan arıtma çamurlarının toprağa, bitkiye, hayvana ve insana zarar vermeyecek şekilde, toprakta kontrollü kullanımına ilişkin teknik ve idari esasları belirleyen "Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına Dair Yönetmelik" çerçevesinde değerlendirmesi araştırılacak veya arıtma sistemi kapsamında bulunan şartlandırma ve filtrasyon işlemlerinden geçirilerek, "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" Madde 28''''''''e göre su içeriği % 65''''''''e getirilerek Çatalağzı Belediyesi''''''''nin belirttiği alana iletilerek bertaraf edilecektir.
 
Tesiste işletme aşamasında çalışacak kişilerin sağlık sorunlarına müdahale etmek amacıyla yapılacak ayakta tedavi amaçlı revir ünitesinden oluşacak atıkların miktarı belirlenememekle birlikte az miktarda olması tahmin edilmektedir. Çıkacak tıbbi atıklarda ilgili yönetmelik çerçevesinde bertaraf yöntemleri ÇED Raporunda detaylandırılacaktır.
 
İnşaat ve işletme aşamasında çalışacak araçların bakım ve onarımları şantiye alanına kurulacak tamir ve bakım istasyonlarında yapılacaktır. Bu aşamada oluşan atık yağlar için "Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği" ve tehlikeli atıklar için "Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" hususlarına uyulacaktır.
 
Katı atıkların bertarafıyla ilgili diğer bilgiler, Bölüm IV.1.c''''''''de detaylar ÇED Raporunda verilecektir.


I.3.3. Hafriyat Çalışmaları ve Toprak Kirliliği
 
Proje kapsamında santral sahası ve destek ünitelerinde kazı ve dolgu işlemlerinin yapılması söz konusudur.
 
Proje kapsamında yapılacak tüm kazı işlemlerinde toprak yüzeyinden öncelikle bitkisel toprak (üst örtü toprağı) sıyrılacak, ardından alt örtü toprağı alınarak "Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği"nde verilen standartlara göre proje sahası içerisinde eğimi % 5''''''''ten fazla olmayan bir yerde geçici olarak depolanacak ve inşaat işlemleri sırasında dolgu ve inşaat işlemlerinin tamamlanmasından sonrada yapılacak çevre düzenleme işlemlerindeki yeşil alan oluşturmada kullanılacaktır.
 
Hafriyat çalışmaları esnasında, hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının çevreye zarar vermeyecek şekilde öncelikle kaynakta azaltılması, toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesine ilişkin teknik ve idari hususlar ile uyulması gereken genel kuralları belirleyen "Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'''''''''''''''' hükümlerinin gereği yerine getirilecek ve yapılacak detay çalışmalara ÇED Raporunda değerlendirilecektir.
 
Arazi hazırlık çalışmaları esnasında hafriyat çalışması yapılacak olan bölgelere ait alansal bilgiler, bu kapsamda meydana gelecek toplam hafriyat miktarları ile ilgili detaylı hesaplamalar ÇED Raporunda sunulacaktır.
 
I.3.4. Hava Kalitesine Etkiler
 
Arazi hazırlama ve inşaat aşamasında; hafriyat ve dolgu işlemlerinde, malzemenin yüklenmesi, taşınması ve depolanması sırasında tozlanma olacaktır. Proje kapsamında oluşacak emisyonlarla ilgili hesaplamalar ÇED Raporu''''''''nda yapılacak ve yürürlükteki "Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (SKHKKY) ve Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği" hükümlerine göre değerlendirme yapılacaktır. Yönetmelikte verilen sınır değerlerin aşılması halinde emisyonlarla ilgili modelleme çalışması yapılacaktır.
Arazide oluşabilecek tozlanmayı minimuma indirgemek için emisyon kaynağında sulama, savurma yapmadan doldurma ve boşaltma işlemlerinin yapılması, malzeme taşınması sırasında araçların üzerinin branda ile kapatılması ve malzemenin üst kısmının %10 nemde tutulması gibi önlemler alınacaktır.
İşletme aşamasında ise proseste söz konusu olan en önemli hava kirleticiler buhar üretimi için kullanılacak yakıtın yanmasından oluşan SO2, NOx ve PM''''''''dir.
Projede santralden yanma sonucu oluşan gazlarının, BGD sistemi ve elektrostatik filtrelerden geçirilerek arıtıldıktan sonra, baca ile atmosfere verilmesi planlanmaktadır. Yakıt olarak ithal kömür kullanılacak olup; ülkemize termik santral yakıtı olarak ithal edilecek kömürlerin özellikleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı) ile Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından birlikte belirlenmektedir. Buna göre ülkemize termik santral yakıtı olarak ithal edilebilecek kömürlerin kükürt oranı maksimum
% 1''''''''dir.
 
Santralde kullanılacak ithal kömür içerisindeki düşük kükürt oranı (< % 1) nedeniyle SO2 emisyonları kontrol altında tutulacaktır. Buna ilave olarak ıslak kireçtaşı-alçıtaşı prosesine dayalı % 90 verimli bir BGD tesisi kurularak SO2 emisyonlarının minimize edilmesi sağlanacaktır.


Santralde NOx emisyonlarının düşük düzeylerde olmasının sağlanması için kazan yakma tekniği, yanma sıcaklığı ve basıncı uygun şekilde tasarlanacaktır. Bu amaçla low NOx burner olarak isimlendirilen özel tasarlanmış brülörler kullanılacaktır. Ayrıca proje kapsamında kullanılacak elektrostatik filtre yardımıyla toz emisyonlarının da minimumda tutulması hedeflenmiştir.
 
Proje alanı ve çevresinde mevcut hava kirliliğini tespit etmek amacıyla, ortamda SO2, NOx (pasif örnekleme metoduyla) ve PM10 ve çöken toz ölçümleri yapılacak olup, sonuçlar ve değerlendirmeler hazırlanacak ÇED Raporunda verilecektir.
 
Konu ile ilgili diğer bilgiler, Bölüm IV.1.c.''''''''de verilmiş olup, detaylı bilgiler ÇED Raporunda sunulacaktır.
 
I.3.5. Gürültü
Projenin arazi hazırlama ve inşaat aşamasında ağır iş makinelerinin (ekskavatör, yük araçları, v.b.) kullanımı ve inşaat faaliyetleri (kazı-dolgu işleri, kalıp-demir-beton imalatları, çelik konstrüksiyonların yapımı v.b.) sırasında gürültü meydana gelecektir.
 
Projenin işletmesi sırasında gürültü kaynağı olması beklenen başlıca üniteler ise santral ana binası, kömür park sahasındaki işlemler, kıyı yapısı vb. olup, gürültü kaynakları ise çalışacak araç, makine ve ekipmanlardır.
 
Projenin inşaat ve işletme çalışmaları sırasında oluşacak gürültü seviyeleri, faaliyet alanına en yakın yerleşim yerlerine olan etkilerini incelemek amacıyla; bütün araçların aynı yerde ve aynı anda çalıştığı varsayımıyla en olumsuz şartlar için hesaplanacak ve "Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği"ne (04.06.2010 tarih ve 27601 R.G.) göre değerlendirmeleri yapılarak Akustik Rapor Formatında ÇED Raporu''''''''nda verilecektir. Değerlendirmeler sonucu; oluşacak gürültü seviyesinin "Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği"nde verilen sınır değerleri aşması halinde gürültü dağılımı modelleme çalışmaları yapılacaktır.
 
I.4. Yatırımcı Tarafından Araştırılan Ana Alternatiflerin Bir Özeti ve Seçilen Yerin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi.
 
Herhangi bir enerji santrali için yer seçimi yapılırken, yatırımın fizibilitesi açısından, santral için seçilecek yerin hammadde kaynaklarına olan mesafesi çok büyük önem taşımaktadır. Çünkü enerji santralinde kullanılacak hammaddenin(kömür, soğutma suyu vb.) nakliyesi/temini en önemli işletme maliyetlerinin başında gelmektedir. Buna ilaveten soğutma suyu için kullanılacak deniz suyunun terfi yüksekliği arttıkça enerji kayıpları da ciddi oranda artış göstermektedir. Bunların yanı sıra kullanılacak milyonlarca ton yakıtın nakliyesinin yaratacağı trafik ve çevresel etkiler vb. sorunlar da ekonomik açıdan değerlendirilemeyecek olumsuzluklar meydana getirmektedir. Bu nedenle ithal kömüre dayalı ve deniz suyu kaynaklı soğutma sistemine sahip enerji santrallerinin yer seçimi kriterlerinde, deniz suyu alma yapısı için denize ve hammadde nakliyesi için limanlara yakınlık gerek ekonomik ve gerekse çevresel nedenlerden dolayı çok büyük önem arz etmektedir.
 
ZETES III için ithal edilmesi düşünülen kömürün temin edilebileceği başlıca bölgeler; Rusya başta olmak üzere Güney Amerika, Güney Afrika vs. ülkelerdir. Kömür bu ülkelerden tesis alanına deniz yolundan gemilerle getirilecektir. İthal kömürün santral tesislerine transferi için yine yatırımcı firma Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından kurulan Zonguldak Eren Limanı kullanılacaktır.


Kurulması planlanan 2x600 MW''''''''lık pülverize yakma sistemli termik santralin yer seçimi çalışmalarında da kömür nakliyesine göre konum ve kireçtaşı rezerv sahasına olan mesafe başta olmak üzere; denizden su alma yapısı ve iklim koşulları da göz önünde bulundurularak değerlendirmeler yapılmıştır. Buna göre proje için yapılan yer seçimi çalışmalarında aşağıda belirtilen kriterler dikkate alınmıştır:
    Hammadde kaynağına/nakliyesine göre konum(kömür, kireçtaşı, su vb.),
    Ulaşım sistemine göre konum,
    Jeolojik - Sismik koşullar,
    Topografik koşullar,
    Soğutma suyu temin imkanları,
    Arazi mülkiyet durumu,
    Enerji iletim sistemine bağlanma durumu
 
Pülverize yakma sistemli konvansiyonel enerji (termik) santral olarak planlanan Termik Santrali''''''''nin proses teknolojisine; fizibilite çalışmalarında gerek kurulu güç miktarı ve gerekse oluşacak küllerin değerlendirilme olanakları başta olmak üzere tüm opsiyonları dikkate alınarak tespit edilen teknoloji alternatiflerinin incelenme ve değerlendirmeleri sonucu karar verilmiştir.
 
Pülverize kömür teknolojisi tüm dünyada başarılı uygulamaları bulunan bir teknoloji olarak, güvenilirliği ve yanma veriminin üstünlüğü ile dünyaca kabul görmüş bir teknolojidir.
 
Bu teknoloji; kaliteli kömürleri verimli yakabilen, bu nedenle de 1960''''''''lı yıllardan bugüne sayıları hızla artan başarılı santral uygulamaları sergileyen bir teknolojidir.
 
Pülverize kömür kazanlarında; mikron mertebesinde kazana giren kömür tanecikleri brülörler vasıtasıyla yakılmaya başlar. Kömür tanecikleri pudra boyutunda olduğu için kömür yanma verimi çok yüksektir.
 
Tüm bu veriler ışığında bölgenin ve ülkemizin artan enerji ihtiyacını karşılamak üzere Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından "Zonguldak Eren Termik Santrali (ZETES) III" projesi planlanmaktadır.


BÖLÜM II
 
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU


BÖLÜM II: PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU
 
Proje Yeri ve Alternatif Alanların Mevkii, Koordinatları, Yeri Tanıtıcı
Bilgiler.
 
Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından kurulması planlanan "Zonguldak Eren Termik Santrali (ZETES) III Projesi" için; Zonguldak İli, Merkez İlçesi, Çatalağzı Beldesi sınırları içerisinde Ek-3''''''''te sunulan 1/25.000 ölçekli topografik harita üzerinde belirlenen alan seçilmiştir.
 
En yakın yerleşim yeri proje alanının kuzey doğusunda yer alan yaklaşık 250 m mesafedeki Kazköy Mahallesidir. Kazköy Mahallesinin yanı sıra proje alanına diğer yakın yerleşim yerleri proje alanının güney batısında yer alan, yaklaşık 350 m mesafedeki Kuzyaka Mahallesi''''''''dir. Proje alanının kuzeyinden Eğri Dere geçmekte olup, proje alanının yaklaşık 100 m batısından da Gelik Deresi geçmektedir. Proje alanı Çatalağzı Belde merkezine 3 km uzaklıkta olup Muslu Belde merkezine de 1,5 km mesafede yer almaktadır.
 
Gerçekleştirilmesi planlanan projenin yeri ÇED uzmanlarınca etüt edilmiş, gerekli gözlem ve durum tespitleri yapılmıştır.
 
Proje bölgesini gösteren Yer Bulduru Haritası Ek-1''''''''de, proje çevresini gösterir 1/25.000 ölçekli Topografik Harita (koordinatlı) Ek-3''''''''de, ve proje bölgesine ait genel fotoğraflar Ek-5''''''''de verilmiştir.
 
Proje sahası; Zonguldak Valiliği ve Çatalağzı Belediyesi tarafından; Zonguldak İli, Merkez İlçesi'''''''' ne bağlı Çatalağzı ve Muslu Belediyelerini içeren Çevre Düzeni Planı''''''''nda ve imar planlarında "Termik Santral Alanı" olarak düzenlenmiştir (Bkz. Ek-2).
 
Proje ile ilgili detay mühendislik çalışmaları halen devam etmekte olup, ilgili planlar ÇED Raporunda sunulacaktır.
 
Proje ünitelerine ait UTM 6 derece ve coğrafik koordinatlar raporun kapak sayfasında verilmiştir.


BÖLÜM III
 
 
PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ


BÖLÜM III: PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ
 
Önerilen Proje Nedeniyle Kirlenmesi Muhtemel Olan Çevrenin; Nüfus, Fauna, Flora, Jeolojik ve Hidrojeolojik Özellikler, Doğal Afet Durumu, Toprak, Su, Hava (Atmosferik Koşullar) İklimsel Faktörler, Mülkiyet Durumu, Mimari ve Arkeolojik Miras, Peyzaj Özellikleri, Arazi Kullanım Durumu, Hassasiyet Derecesi (EK-V Deki Duyarlı Yöreler Listesi de Dikkate Alınarak) ve Yukarıdaki Faktörlerin Birbiri Arasındaki İlişkileri de İçerecek Şekilde Açıklanması.
 
 
Nüfus

 
İLÇELER
 
 
İL/İLÇE MERKEZLERİ
 
 
BELDE/KÖYLER
 
 
TOPLAM
 
 
Toplam
Erkek
Kadın
Toplam
Erkek
Kadın
Toplam
Erkek
Kadın
Çaycuma
23.035
11.185
11.850
72.051
34.688
37.363
95.086
45.873
49.213
Devrek
30.013
17.590
12.423
34.571
16.811
17.760
64.584
34.401
30.183
Ereğli
100.075
49.670
50.405
74.675
37.012
37.663
174.750
86.682
88.068
 
Merkez
T
109.081
53.469
55.612
T
106.484
52.954
53.530
T
215.565
106.423
109.142
 
Alaplı
17.857
8.801
9.056
28.331
13.945
14.386
46.188
22.746
23.442
Gökçebey
7.260
3.573
3.687
16.270
7.852
8.418
23.530
11.425
12.105
Toplam
287.321
144.288
143.033
332.382
163.262
169.120
619.703
307.550
312.153
Tablo              Zonguldak İli''''''''ne Ait 2009 Yılı Nüfus Dağılımı
Kaynak:http://www.tuik.gov.tr(Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi)

Planlanan projenin inşaat ve işletme aşamalarında sosyo-ekonomik etkilerin en belirgin olması tahmin edilen bölge, proje alanı yakın çevresindeki yerleşim alanları olacaktır. Bahsi geçen bu bölgede sosyo-ekonomik etkilerin değerlendirilmesi ve mevcut sosyo-ekonomik yapının belirlenmesi amacıyla TÜİK''''''''ten (Türkiye İstatistik Kurumu) elde edilen Zonguldak İli''''''''ne ait 2010 yılı nüfus verileri Tablo III.1.1.1''''''''de verilmiştir.
2010 yılı sonu itibarı ile açıklanan Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemine göre Zonguldak İli''''''''nin nüfusu 619.703 kişi olup, nüfusun % 46''''''''sı (287.321 kişi) şehirlerde, %54''''''''ü ise (332.382) kırsal kesimde yaşamaktadır. Zonguldak''''''''ta 6 İlçe, 31 belediye, 374 köy bulunmakta olup, yıllık nüfus artış hızı binde - 0,18''''''''dir. Yine 2010 Yılı Adrese Dayalı Nüfus Sayımı sonuçlarına göre 215.565 kişi yaşayan Merkez İlçesi''''''''nde ise 9 belediye ve 50 köy bulunmaktadır.
 
Söz konusu il ve ilçelerle ilgili daha geniş nüfus istatistikleri, ÇED Raporu''''''''nda sunulacaktır.
 
III.1.2. Flora ve Fauna
Flora ve fauna çalışmaları halen devam etmekte olup, verilecek olan özel formata göre ÇED Raporu''''''''nda ilgili konu başlıkları detaylandırılacaktır.
 
Flora listesinde bitki türlerinin Latince ve Türkçe adları, endemizm durumları, tehlike kategorileri, fitocoğrafik bölgeleri, nispi bolluk dereceleri, habitatları belirtilecektir.
 
ÇED Raporu''''''''nun flora kısmı oluşturulurken araziden toplanan bitki türlerinin teşhisinde Davis''''''''in "Flora of Turkey and East Aegean Islands" adlı eserinden yararlanılacak, hazırlanacak flora listesinin tam ve eksiksiz olması amacıyla aynı eserden literatür çalışması yapılacak, Tübitak tarafından hazırlanan Türkiye Bitkileri Veri Servisi''''''''nden de türler teyit edilecek, ayrıca bölgede yapılmış araştırma, yayın, makale ve tez çalışmaları varsa incelenerek yapılan arazi çalışması desteklenecektir.


Faaliyet alanı ve çevresinde bulunabilecek endemik bitki türlerinin belirlenmesinde Ekim, T. ve arkadaşları (2000) tarafından hazırlanan "Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı" adlı yayından yararlanılacaktır. Faaliyet alanı ve çevresinde endemik bitki türlerinin bulunması halinde bunların adları ve kategorileri kapsamlaştırma sonrası verilecek özgün formata göre hazırlanacak ÇED Raporu''''''''nda yer alacaktır.
 
Fauna türlerinden amfibi, sürüngen, kuş ve memeli türlerinin Latince ve Türkçe adları, Bern Sözleşmesi Ek-2 ve Ek-3 listelerinin hangisinde yer aldığı, habitatları, IUCN kategorileri, T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü''''''''nce 18 Haziran 2011 tarih ve 27968 sayılı Resmi Gazete''''''''de yayınlanarak yürürlüğe giren "2011-2012 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları" Ek-I (Çevre ve Orman Bakanlığınca Koruma Altına Alınan Yaban Hayvanları), Ek-II (Merkez Av Komisyonunca Koruma Altına Alınan Av Hayvanları), Ek-III (Merkez Av Komisyonunca Avına Belli Edilen Sürelerde İzin Verilen Av Hayvanları) listeleri ilgili tablolara işlenecektir.
 
III.1.3 Jeolojik ve Hidrojeolojik Özellikler ile Doğal Afet Durumu
 
Genel Jeoloji
 
Batı Karadeniz Bölgesi Prekambriyen''''''''den Kuvaternere kadar uzanan bir yaş yelpazesindeki birimlerden müteşekkil olmuştur. Batı Karadeniz bölgesinin en yaşlı birimleri Paleozoyik istifinin altında sınırlı mostralarda görülür. İstanbul Paleozoyik istifinin üstünde geliştiği bu birimler Sünnice masifinde, Düzce kuzeyinde ve Araç ilçesi batısındaki Karadere ''''''''de yüzeylemektedir. Prekambriyen yaşlı bu birimler ileri derecede metamorfik kayaların yanı sıra Sünnice masifinde görülen ofiyolit ve granitlerden oluşmaktadır.
Prekambriyen temel üzerinde gelişmiş olan İstanbul Paleozoyik istifi Ordovisyen''''''''den Karbonifere kadar uzanan değişik yaş ve litolojilerdeki kayaları içerir. Geniş yayılım alanı içerisinde bu litolojiler gerek stratigrafik ilişkileri gerekse geliştikleri ortamlar açısından farklı özellikler sergiler. Bunun en belirgin özelliği ise Karbonifer yaslı kayalarda izlenir. Bunlar, İstanbul çevresinde çört bantlı derin denizel türbiditlerle, Zonguldak çevresinde ise sığ denizel karbonatlar ve içerisinde Türkiye''''''''nin tek tas kömürü rezervini bulunduran karasal kırıntılarla temsil edilmiştir.
 
Zonguldak havzası Ereğli ile Amasra arasında Karadeniz''''''''e paralel olarak uzanır. Güneyde Devrek havzasının Üst Kretase-Eosen birimleri tarafından örtülen havza doğuda Cide yükselimine kadar devamlıdır. Havza çökelleri Geç Barremiyen ile Senomaniyen arasında çökelmiş karbonat ve kırıntılıları içermektedir.
 
Batı Karadeniz bölgesinin kuzey kesiminde Turoniyen-Kampaniyen döneminde tüm Güney Karadeniz kuşağını kaplayan yaygın bir magmatik yay gelişmiştir. Bu dönemde, batıda son derece belirgin doğuda ise zayıf bir uyumsuzlukla birbirinden ayrılan iki benzer istif gelişmiştir. Alttaki Turoniyen-Santoniyen istifinin çökelimine şiddetli bir volkanizma ve normal faylanma eşlik etmiştir. Alt istifin çökelimini takiben Geç Santoniyen''''''''de volkanizma kesilmiş, Ereğli doğusunda kalan ve gerek derin bir denizle kaplanmış olan gerekse o zamana kadar kara halinde olan ya da sığ denizel niteliğini koruyan alanlar aniden çökerek, ince ancak son derece yaygın bir pelajik karbonatla örtülmüştür. Kampaniyen''''''''de yeniden baslayan volkanizma Maastrihtiyen başında sona ermiştir.
 
Pelajik kireçtaşının gelişim evresi Karadeniz''''''''de Erken Kretase''''''''de başlayan gerilme rejimi sonucunda iyice incelmiş olan kıtasal kabuğun koparak Batı Karadeniz havzası tabanında okyanusal yayılmanın başladığını işaret etmektedir. Kuzey kuşakta Maastrihtiyen''''''''de, volkanik istif üzerinde derin denizel kalsitürbiditleri çökelmiştir. Güney


kuşak ise Maastrihtiyen başında yükselerek su üstüne çıkmış, fakat çok kısa bir zaman sonra yeniden transgresıf olarak örtülmüştür. Maastrihtiyen''''''''deki bu yükselim olasılıkla İstanbul zonunun güneyindeki İntra-Pontid Okyanusunun kapanması ile ilişkilidir. Maastrihtiyen transgresyonu güney ve batıda Jura-Erken Kretase süresince aşınma alanı halinde kalan bölgeleri de kaplamış ve varlığını Orta Eosen''''''''e kadar sürdürmüştür.
Proje Alanı Jeolojisi
Termik Santral alanının büyük bir kesimi Gelik ve Eğri derelerinin taşımış olduğu alüvyonların (kil, silt, kum çakıl) üzerine otururken, alanın güneydoğu köşesini oluşturan tepelik alanlarda ise Kretase yaşlı Gökçetepe formasyonuna ait genelde yatay, yer yer çapraz tabakalanmalı, sarı-yeşilimsi gri-bej renkli, marn, silttaşı, kiltaşı, kumtaşı ardalanması yüzeylemektedir. Bölgenin genelinde Kretase yaşlı kırıntılı ve karbonatlı birimler hâkim durumdadır. Proje alanı ve çevresine ait genel jeoloji haritası Şekil .3.1 .''''''''de verilmiştir.


Şekil III.1.3.1. Proje alanı ve çevresine ait genel jeoloji haritası
Kaynak: MTA, 2002
Alt Kretase- Eosen Kırıntılılar ve karbonatlar Alt Kretase Kırıntılılar ve karbonatlar Senoniyen Volkanitler ve sedimenter kayalar Üst Karbonifer Kırıntılılar
 
Üst Devoniyen-Alt Karbonifer Karbonatlar ve kırıntılılar


Tektonik
 
Zonguldak havzası Paleozoik''''''''ten günümüze kadar Hersiniyen ve Alpin olmak üzere başlıca iki büyük orojenezin etkisi altında kalmıştır. Bu yüzden tektonik çok gelişmiştir. Paleozoik yaşlı formasyonlarda, birincil deformasyonu oluşturan Kretase öncesinin en büyük orojenik hareketi olan Hersiniyen''''''''dir. Kretase örtüsünün çökeliminden sonra ise Paleozoik ve Mesozoik yaşlı formasyonlar birilikte Alpin orojenezinin etkisiyle ikince bir deformasyona uğramışlar ve güncel konumlarını kazanmışlardır. Bu hareketler kayaçların kıvrımlanmalarına ve kırılmalarına neden olmuşlardır. Bunun sonucu olarak değişik tipte kıvrımlar ve faylar meydana gelmiştir. Dolayısıyla kömür damarları primer durumlarından çok farklı konum kazanarak parçalanmış ve yer değiştirmişlerdir. Proje alanı ve çevresine ait diri fay haritası Şekil     .3.2.''''''''de verilmiştir.
 
Bölgede izlenenen büyük tektonik yapılar genellikle doğu-batı doğrultuludur. Paleozoyik yaşlı formasyonlarda tabaka eğimleri genellikle 40° - 50° arasındadır. Paleozoyik yaşlı formasyonlar ile bunları örten Kretase örtüsünün tabaka doğrultuları genellikle aynı olup her yönde görülmektedir. En yaygın olanları ise doğu-batı yönlü olanlarıdır. Ancak Kretase tabakalarının eğimleri 15° - 20° daha azdır. Kuzeyde tabaka eğimleri Karadeniz''''''''e doğrudur. Zonguldak taşkömür havzası ortada doğu-batı doğrultulu olarak uzanan ve çekirdeğinde Alacaağzı Formasyonu''''''''nun mostra verdiği Gelik Antiklinali ile güneyde bunu takip eden, Karadon Formasyonu''''''''nun korunduğu bir senklinal ile ekseni boyunca yükselmiş bir büyük senklinoryum yapısındadır. Bu konum kuzey-güney yönlü gelişen bir sıkışma sonucunda ortaya çıkmış güçlü bir kıvrımlanma deformasyonuyla oluşmuştur. Kıvrımlanma etkisiyle, tabaka doğrultuları primer konumlarına göre fazla değişmemekle birlikte eğimler kuzey ve güney yönlere doğru artarak 180° ye varan farklılıkları oluşturmuştur.
 
Özellikle farklı karaktere sahip olan ve değişik yönlere uzanan faylar, bölgede önemli stratigrafik değişikliklere neden olmuştur. Bu faylardan genel olarak doğu-batı veya kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzananlar primer fay, buna karşılık genellikle kuzey-güney yönlü olanlar sekonder fay olarak tanımlanmaktadır. Fayların çoğunun kuzeydoğu-güneybatı ve kuzeybatı-güneydoğu yönlü oldukları söylenebilir. Primer faylar genellikle gravite fayı niteliğinde olup 70 ° üzerinde eğimlere sahiptirler. Sekonder faylar gravite fayı niteliğinde olup, yer yer oblik karakterlerdedir. Kretase örtüsünü horst-graben biçiminde bloklara ayırmışlardır. Ayrıca Hersiniyen ve Alpin orojenezlerinin etkisiyle oluşmuş genel olarak doğu-batı yönlü uzanımlar gösteren büyük ölçekli primer faylar, kuzey-güney yönlü olarak gelişen sekonder faylarla da kesilerek tüm havzayı çeşitli parçalarta ayırmış durumdadırlar. Bölgedeki kayaçlar çeşitli yönlerde gelişmiş çok sayıda çatlaklar içermektedirler. Bu çatlaklar özellikle kireçtaşlarında ikincil olarak kalsit, kil, boksit gibi malzemelerle doldurulmuşlardır.


Şekil III.1.3.2. Proje Alanı ve çevresine ait diri fay haritası
Kaynak: MTA,1992

Genel olarak Paleozoik birimlerini, büyük bir zaman boşluğundan sonra Mesozoik birimleri ince bir taban konglomerası ile diskordan olarak örtmektedir. Bölgedeki en önemli uyumsuzluk havzanın güneyindeki Viziyen yaşlı Kokaksu Formasyonu ile Apsiyen yaşlı Velibey Formasyonu arasındadır. Kokaksu Formasyonu''''''''nun kuzeye doğru eğimli tabakalarını, Velibey Formasyonu, güneye doğru eğimli tabakaları ile açılı diskordansla örtmektedir.

 
Hidrolojik ve Hidrojeolojik Özellikler
 
Proje alanı Türkiye genelinde ayrılmış olan Batı Karadeniz Havzası içinde yer almakta olup, proje alanı ve çevresindeki en önemli yüzeysel su kaynakları proje alanının kuzey sınırını oluşturan Eğri dere ile yaklaşık 450 m batısından geçerek Karadeniz''''''''e dökülen Gelik deresidir. Eğri deresi ise Gelik deresinin bir kolu olup proje alanı kuzeybatısında Gelik deresine dökülmektedir. Sürekli ve bol yağış alan Zonguldak, akarsular bakımından oldukça zengindir. İldeki akarsular kış, bahar aylarında bol su taşır ve bu suların tümü Karadeniz''''''''e dökülür.


Termik santral alanında alüvyonlar ve Gökçetepe formasyonu yüzeylemektedir. Bölgede akış gösteren Gelik Deresinin debisi yaz aylarında oldukça düşüktür. Ancak düşükte olsa Dere bu debisi ile alüvyal akiferi beslemektedir. Alüvyon kış aylarında ana dereye bağlanan güneydoğu-kuzeybatı yönlü akan mevsimsel yüzeysuları tarafından da beslenmektedir. Bu beslenme özellikle mart ve nisan aylarında yeraltısu seviyesini yükseltmektedir.
 
Bölgede alüvyon genelde ince kırıntılardan oluşur. Tane boyu ağırlıkta silt boyutundadır. Kalınlık Gelik Dere yatağına doğru artmaktadır. Alüvyon, kırıntı boyutunun değişimine bağlı olarak yer yer geçirimli özellik sunmakta olup yerel alüvyon akiferi olarak tanımlanabilir.
 
Gökçetepe formasyonu kumtaşı ve çamurtaşı litolojilerinden oluşmaktadır. Birim yanal ve düşey yönde heterojen bir dağılım gösterir. Eksfoliasyonlu kumtaşı düzeyleri boşluklu olmasına karşın geçirimsiz birimler beslenmesini olumsuz etkilemektedir. Gökçetepe formasyonu sadece içerisindeki süreksizlik düzlemleri bağlantılı olduğu kesimlerde çatlaklı kaya akifer özelliği gösterir.
 
Bölgede yer alan kaynaklar genel olarak derince yarılmış vadilerin kenarlarında karbonatlı kayalar ile geçirimsiz birimlerin kontağında veya fay hatları üzerinde açığa çıkmaktadırlar. Zonguldak ilinde yeraltı suyu toplam emniyetli rezerv miktarı 90 hm3/yıldır. Bunun 10.5 hm3/yıl ''''''''lık bir kısmı kullanılmaktadır. Proje alanı çevresinde yeralan mevcut su kullanım durumu, planlanan ve mevcut sulama tesisleri Şekil NU.3.3.''''''''de verilmiştir.


Proje
Alanı
(Kaynak: DSİ, 2006)
Şekil 111.1.3.3. Proje alanı ve çevresi mevcut su kullanım durumu, planlanan ve mevcut sulama tesisleri

Doğal Afet Durumu Depremsellik

Proje alanı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı (Mülga Bayındırlık ve İskân Bakanlığı)''''''''nın "Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası"na göre 2. Derece deprem bölgesi içerisinde yer almaktadır. Proje alanı Batı Karadeniz''''''''de, Zonguldak yakınında yer almakta ve Karadeniz kıyı açığındaki seyrek karşılaşılan etkinliklerle daha çok güneydeki Kuzey Anadolu Fay zonundaki depremlerden etkilenmektedir. Proje alanı çevresindeki deprem merkezlerinin etkisinde olup bugüne kadar hasar oluşturabilecek deprem meydana gelmemiştir. Zonguldak iline ait depremsellik haritası Şekil     .3.4.''''''''te verilmiştir.


DEPREM ARAŞTIRMA DAİRESİ ANKARA
Şekil III.1.3.4. Zonguldak İli Depremsellik Haritası                                                                           Kaynak: deprem.gov.tr

Proje kapsamındaki tüm inşaat çalışmaları; T.C. Bayındırlık İskân Bakanlığı''''''''nın 06.03.2007 tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik" ve bu Yönetmelikte değişiklik yapılmasına dair 03.05.2007 tarih ve 26511 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılacaktır.

 
III.1.4. İklimsel Özellikleri ve Meteorolojik Durum
 
İklimsel Özellikler
 
Herhangi bir bölge üzerinde arazinin değerlendirilmesi, uygulamalı veya temel bir perspektif içerisinde araştırılmak istendiğinde çevre, dolayısı ile bunun başlıca faktörlerinden biri olan iklim başta gelmektedir. İklim, dolaylı ve dolaysız etkileri ile canlıların bir yerde yerleşme ve yaşama imkânlarını sağlayan önemli bir faktördür.
 
Bu nedenle, bir yerin çevresel özellikleri incelenirken, gerek bölgesel gerekse yerel ölçekteki iklim özellikleri önem taşımaktadır. Bu bölümde, bölgenin mevcut özellikleri incelenmiştir. Bölge, genel iklim özellikleri bakımından, ılıman Karadeniz İklimi''''''''nin etkisi altında olup, her mevsimi yağışlı ve ılık olan Zonguldak''''''''ta kurak mevsime rastlanmamaktadır. Ancak kıyıdan iç kesimlere doğru gidildikçe iklim sertleşmektedir. İlde mevsimler arası sıcaklık farkı ile gece-gündüz sıcaklık farkı fazla değildir. İl içinde yağış güneyden kuzeye doğru artmakta olup, nem oranı oldukça yüksektir.
 
Meteorolojik Özellikler
 
Zonguldak İli''''''''nin meteorolojik durumunun değerlendirilmesinde                                   Devlet Meteoroloji
İşleri Genel Müdürlüğü, Zonguldak Meteoroloji İstasyonu''''''''na ait                                                    1975-2005 yılları
arasındaki rasat kayıtlarından yararlanılmıştır.


Sıcaklık

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
ORT DENİZ
 
AVI AP
 
OKT.
 
 
EN DÜŞÜK
 
 
ORT. DÜŞÜK
 
 
EN YÜKSEK
 
 
ORT. YÜKSEK
 
 
SUYU
 
AY LAK
 
SICAKLIK (oC)
 
 
SICAKLIK (oC)
 
 
SICAKLIK (oC)
 
 
SICAKLIK (oC)
 
 
SICAKLIK (oC)
 
 
SICAKLIĞI
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
(oC)
 
Ocak
6,2
-5,4
3,5
24,1
9,2
9,0
Şubat
5,8
-7,2
3,0
26,0
9,0
7,5
Mart
7,4
-6,4
4,5
29,9
10,7
7,3
Nisan
11,4
-2,1
8,2
32,6
15,1
9,2
Mayıs
15,2
3,2
11,9
35,6
18,6
12,8
Haziran
19,6
8,8
15,8
35,3
22,9
17,7
Temmuz
21,8
11,2
18,1
39,5
24,9
21,7
Ağustos
21,6
11,1
18,1
39,0
25,0
23,2
Eylül
18,5
6,6
15,3
34,0
22,3
21,5
Ekim
14,9
1,8
12,1
35,9
18,4
18,8
Kasım
11,1
-0,8
8,4
29,9
14,6
15,0
Aralık
8
-3,5
5,4
24,4
11,1
11,6
YILLIK
 
13,5
 
 
-7,2
 
 
10,4
 
 
39,5
 
 
16,8
 
 
14,6
 
Tablo III.1.4.1. Zonguldak İli''''''''ne Ait Sıcaklık Değerleri
Kaynak: Zonguldak Meteoroloji İstasyonu Rasat Kayıtları
Şekil     .4.1. Zonguldak İli''''''''ne Ait Ortalama Sıcaklık Değerlerinin Grafiksel Gösterimi
YağH

Zonguldak İli''''''''nde en düşük sıcaklık -7,2 oC ile Şubat Ayı''''''''nda, en yüksek sıcaklık ise 39,5 oC ile Temmuz Ayı''''''''nda kaydedilmiştir. Sıcaklık, Şubat Ayı''''''''ndan Temmuz Ayı''''''''na kadar düzenli olarak artmakta; Temmuz Ayı''''''''ndan Şubat Ayı''''''''na kadar da azalmaktadır. İlde, 5 cm''''''''deki toprak sıcaklığı ortalama 15,5 oC, ortalama deniz suyu sıcaklığı ise 14,6 oC olup, Zonguldak İli''''''''ne ait sıcaklık değerleri Tablo .4.1 ''''''''de, grafiksel gösterimi ise Şekil I    .4.1''''''''de verilmiştir.
Zonguldak İli, oldukça yağışlı bir il olup, rasat kayıtlarında Zonguldak İli''''''''ne düşen yıllık ortalama toplam yağış miktarı 1.246,0 mm olarak kaydedilmiştir. İlde yıllık ortalama kar yağışlı günler sayısı 20,7, sisli günler sayısı 38,0, dolulu günler sayısı ise 2,2 olarak tespit edilmiştir. En çok yağış alan ay Ekim, en az yağış alan ay ise Mayıs Ayı''''''''dır. Zonguldak İli''''''''ne ait yağış verileri Tablo III.1.4.2''''''''de, grafiksel gösterimi ise Şekil I .4.2''''''''de verilmiştir.


 
 
 
OKT.
 
GÜNLÜK
 
OKT.
OKT.
 
 
 
 
 
 
TOPLAM
 
MAX.
YAĞIŞ>0,1MM
KAK
KAK
OKT.
OKT.
OKT.
 
AYLAK
 
YAĞIŞ
 
YAĞIŞ
olduğu
YAĞIŞLI
ÖRTÜLÜ
OKAJLI
SİSLİ
DOLULU
 
 
 
MİKTARI
 
MİKTARI
GÜNLER
GÜNLER
GÜNLER
GÜNLER
GÜNLER
GÜNLER
 
 
 
(mm)
 
(mm)
SAYISI
SAYISI
SAYISI
SAYISI
SAYISI
SAYISI
Ocak
133,2
46,6
18,2
6,2
5,1
0,8
4,0
0,5
Şubat
83,4
42,9
15,5
5,8
5,5
0,4
3,9
0,1
Mart
83
46,9
14,5
3,5
2,6
0,7
6,9
0,2
Nisan
61
36,4
13,0
0,2
-
1,7
8,7
0,1
Mayıs
53,6
91,8
10,9
-
-
3,7
7,0
0,2
Haziran
71,1
100,4
8,9
-
-
5,5
1,8
0,1
Temmuz
86,2
113,4
8,1
-
-
5,5
0,5
-
Ağustos
96,7
103,4
7,9
-
-
5,7
0,3
0,0
Eylül
115,2
144,2
9,2
-
-
3,9
0,3
0,0
Ekim
158,7
147,9
13,1
,
-
3,3
0,7
0,3
Kasım
149,5
78,6
14,4
1,2
0,6
1,2
1,4
0,4
Aralık
154,4
58,2
18,1
3,8
2,1
1,0
2,6
0,4
 
Yıllık
 
1246,0
 
147,9
151,8
20,7
15,9
33,4
38,0
2,2
Tablo III.1.4.2. Zonguldak İli''''''''ne Ait Yağış Verileri
Kaynak: Zonguldak Meteoroloji İstasyonu Rasat Kayıtları

Şekil III.1.4.2. Zonguldak İli''''''''ne Ait Ortalama Yağış Miktarlarının Aylara Göre Grafiksel Gösterimi
 
Nispi (Bağıl) Nem, Buharlaşma ve Basınç
 
Bağıl nem, özellikle gürültü hesaplamalarında kullanılan bir parametre olup, Zonguldak Meteoroloji İstasyonu kayıtlarına göre yıllık ortalama bağıl nem % 68''''''''dir. İlde ölçülen en yüksek yerel basınç 1022,2 hPa, en düşük yerel basınç ise 972,8 hPa olarak ölçülmüş olup, ortalama yerel basınç 1000,1 hPa''''''''dır. "DMİ Genel Müdürlüğü" tarafından temin edilen Zonguldak İli''''''''ne ait bağıl nem, buharlaşma ve basınç verileri Tablo .4.3''''''''de, grafiksel gösterimleri ise Şekil I.4.3''''''''de verilmiştir.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
OKT.
MİN.
OKT.
GÜNLÜK MAX.
 
 
 
 
AYLAK
 
BAĞIL
BAĞIL
BUHARLAŞMA
BUHARLAŞMA
OKT. YEKEL
MİN. YEREL
MAX. YEKEL
 
 
 
NEM (%)
NEM (%)
(mm)
(mm)
BASINÇ (hPa)
BASINÇ (hPa)
BASINÇ (hPa)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ocak
67
13
-
0,0
1002,6
972,8
1021,8
Şubat
66
8
-
0,0
1002,0
978,2
1020,2
Mart
66
13
-
0,0
1000,7
975,0
1022,2
Nisan
67
16
78,4
8,0
997,8
980,0
1016,2
Mayıs
70
17
125,5
7,3
998,6
985,6
1009,7
Haziran
68
20
147,3
10,0
997,6
984,4
1008,5
Temmuz
71
21
173,2
22,4
996,7
985,1
1006,3
Ağustos
72
23
156,9
9,0
997,4
986,5
1007,3
Eylül
70
21
105,0
7,0
1000,1
985,4
1013,4
Ekim
71
11
74,3
10,5
1002,6
989,4
1016,3
Kasım
66
11
43,9
6,0
1002,8
981,8
1017,9
Aralık
66
10
24
4,9
1002,4
977,2
1017,8
 
YILLIK
_
68
8
-
22,0
1000,1
972,8
1022,0
Tablo III.1.4.3. Zonguldak İli'''''''' ne Ait Bağıl Nem, Buharlaşma ve Basınç Verileri
Kaynak: Zonguldak Meteoroloji İstasyonu Rasat Kayıtları
Şekil III.1.4.3. Zonguldak İli''''''''ne Ait Bağıl Nem ve Buharlaşma Verilerinin Grafiksel Gösterimleri


Rüzgar
 
Bir bölgedeki rüzgar rejimi, kirleticilerin dağılımında önemli rol oynamaktadır. Özellikle bölgedeki hakim rüzgar yönü ve şiddeti, nokta kirletici kaynaklardaki koku, emisyon, ses, vb. kirleticilerin dağılmasında en etkin faktörlerin başında gelmektedir.
 
Proje yeri olan Zonguldak İli''''''''nde hakim rüzgar yönü ESE (Doğugüneydoğu), en hızlı esen rüzgar hızı ise SSE (Güneygüneydoğu) yönünde 32,0 m/s olarak kaydedilmiştir. İlde ortalama fırtınalı günlerin sayısı 8,9, ortalama rüzgar hızı ise 2,4 m/s''''''''dir.

 
 
 
 
iıı i 111 ~71 ■ iOl—1\ 1
OKT. FIKTINALI
ORT. KUVVETLİ
 
 
 
 
OKT.
EN HIZLI ESEN
GÜNLER SAYISI
RÜZGARLI GÜNLER
EN ÇOK ESEN
 
AYLAK
 
RÜZGAR HIZI
RÜZGAR YÖNÜ
(Rüzgar Hızı > 17,2
SAYISI (Rüzgar Hızı
RÜZGAR YÖNÜ
 
 
 
(m/s)
VE HIZI (m/s)
m/s)
10,8-17,1 m/s)
 
Ocak
2,8
S-25,6
1,5
6,0
SSE
Şubat
2,9
SSE-26,0
1,4
6,3
ESE
Mart
2,6
SSW-29,5
0,8
5,7
ESE
Nisan
2,4
SW-31,5
0,7
4,3
ESE
Mayıs
2,1
WSW-21,9
0,5
3,5
ESE
Haziran
2,0
WSW-27,1
0,2
3,3
ESE
Temmuz
2,1
WSW-23,8
0,2
3,3
ESE
Ağustos
2,3
WNW-31,5
0,3
3,9
ESE
Eylül
2,4
ESE-25
0,6
3,4
ESE
Ekim
2,5
WSW-25,5
0,4
4,3
ESE
Kasım
2,6
SSE-32
1,1
5,5
ESE
Aralık
2,8
SW-26,1
1,2
7,1
ESE
 
YILLIK
_
2,4
SSE-32
8,9
56,6
ESE
Tablo III.1.4.4. Zonguldak İli''''''''ne Ait Rüzgar Rejimi Rasat Kayıtları

Zonguldak İli rasat kayıtlarına ait rüzgar verileri Tablo III.1.4.4 ve Tablo III.1.4.4''''''''de, yönlere göre ortalama rüzgar hızı ve esme sayılarını gösteren yıllık rüzgar diyagramları Şekil III.1.4.4''''''''de verilmiştir.


Kaynak: Zonguldak Meteoroloji İstasyonu Rasat Kayıtları

Şekil III.1.4.4. Ort. Rüzgar Hızına Göre Yıllık Rüzgar ve Esme Sayılarına Göre Yıllık Rüzgar Diyagramları

Detaylı meteorolojik bilgi ve değerlendirmeler ÇED Raporu''''''''nda verilecektir.


III.1.5. Arazi Kullanım Durumu ve Toprak Özellikleri
 
Proje alanı içerisinde ana madde, iklim, topografya, bitki örtüsü ve zamanın etkisi ile çeşitli büyük toprak grupları, "Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan Zonguldak iline ait 1/25.000 ölçekli Arazi Varlığı haritasından incelenmiştir. Buna göre 1/25.000 ölçekli arazi varlığı haritalarına göre proje alanının bir kısmı, büyük toprak grupları açısından alüvyal topraklar(A) içerisinde bulunmakta olup, arazi kullanım kabiliyet sınıflarına göre ise I. sınıf arazilerde yer almaktadır. Proje alanının diğer kısmı ise büyük toprak grupları açısından kırmızı sarı podzolik topraklar (P) içerisinde bulunmakta olup, arazi kullanım kabiliyet sınıflarına göre ise VII. sınıf arazilerde yer almaktadır. Proje ünitelerinin yer aldığı alanlarda, şimdiki arazi kullanımı bakımından proje alanı sulu tarım vasıflı arazilerden oluşmaktadır.
 
Proje alanına ait arazi kullanım kabiliyet sınıfları ve şimdiki alan kullanım haritaları, orman mescere haritaları ve proje alanı jeolojisinin gösterildiği ayrıntılı harita çalışmaları halen devam etmekte olup, ÇED Raporu''''''''nda verilecektir.
111.1.6.Mülkiyet Durumu
 
Proje sahası; Zonguldak Valiliği ve Çatalağzı Belediyesi tarafından; Zonguldak İli, Merkez İlçesi'''''''' ne bağlı Çatalağzı ve Muslu Belediyelerini içeren Çevre Düzeni Planı''''''''nda ve imar planlarında "Termik Santral Alanı" olarak düzenlenmiştir (Bkz. Ek-2).
 
Proje alanında özel mülkiyet araziler yer almakta olup bu araziler için 4628 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu''''''''nun 5496 sayılı kanunla değişik 15. madde c ve d fıkraları gereği kamulaştırma işlemleri yapılacaktır.
111.1.7.Mimari ve Arkeolojik Miras
 
Proje alanı ve yakın çevresinde; 2872 sayılı Çevre Kanunu "Özel Çevre Koruma Bölgeleri'''''''''''''''' başlığında tanımlanmış alan ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu''''''''na giren "Milli Parklar'''''''''''''''', "Tabiatı Koruma Alanları'''''''''''''''', "Tabiat Anıtları'''''''''''''''', "Tabiat Parkları'''''''''''''''' maddesi altında yer alan özellikte herhangi bir alan bulunmamaktadır.
111.1.8.Proje Alanının Hassasiyet Derecesi
 
Proje alanında 2872 sayılı Çevre Kanunu "Özel Çevre Koruma Bölgeleri'''''''''''''''' başlığında tanımlanmış alan ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu''''''''na giren "Milli Parklar'''''''''''''''', "Tabiatı Koruma Alanları'''''''''''''''', "Tabiat Anıtları'''''''''''''''', "Tabiat Parkları'''''''''''''''' maddesi altında yer alan özellikte herhangi bir alan bulunmamaktadır.
111.1.9.Peyzaj Özellikleri
 
Tesis kurulduktan sonra proje alanı içerisinde ve etrafında yapılacak olan peyzaj çalışmaları ÇED Raporu''''''''nda ayrıntılı olarak verilecektir.


BÖLÜM IV
 
 
PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER


BÖLÜM IV: PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER
 
IV.1. Önerilen Projenin Aşağıda Belirtilen Hususlardan Kaynaklanması Olası Etkilerinin Tanıtımı. (Bu Tanıtım Kısa, Orta, Uzun Vadeli, Sürekli, Geçici ve Olumlu Olumsuz Etkileri İçermelidir.)
 
Projeden etkilenecek alanın belirlenmesi için, projeden kaynaklanan çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlardaki etkilerin bir arada değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu etkilerin bazıları doğrudan, bazıları ise dolaylı etkilerdir. Özellikle çevresel kirlilik yaratacak unsurlar olan hava, gürültü, su ve toprak kirliliklerinin ilgili yönetmeliklerde belirlenen sınır değerlerin altında kalması taahhüt edildiğinden; proje etki alanı, bunlar ve diğer unsurlar (proje alanı florası-faunası, jeoloji, gürültü, istihdam, tarım, orman alanları vb.) göz önüne alınarak seçilecektir.
 
Projeden ekonomik ve sosyal yönden başta Zonguldak İli olmak üzere tüm Türkiye''''''''nin etkilenmesi söz konusudur. Çevresel etkileşim alanı ise seçilecek proje bölgesi ve yakın çevresi olacaktır.
a)    Proje İçin Kullanılacak Alan
 
Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından kurulması planlanan "Zonguldak Eren Termik Santralı (ZETES) III"; Zonguldak İli, Merkez İlçesi, Çatalağzı Beldesi'''''''' nde "Sanayi Alanı-Termik Santral" olarak imarlı alan sınırları içinde kalan bir alanda yer almaktadır.
 
Proje sahası; Zonguldak Valiliği ve Çatalağzı Belediyesi tarafından; Zonguldak İli, Merkez İlçesi'''''''' ne bağlı Çatalağzı ve Muslu Belediyelerini içeren Çevre Düzeni Planı''''''''nda "Termik Santral Alanı" olarak düzenlenmiştir.
 
Proje kapsamı içerisinde yer alan su alma yapısının bir kısmı Muslu Belediyesi sınırları içerisinde kalmakta olup; su alma noktası Küp Burnu''''''''nda, soğutma suyu deşarj noktası ise Küp Burnu ile Büyükağız Burnu arasında yer almaktadır.
 
Proje sahasına ait 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita ve 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı eklerde verilmiştir (Bkz. Ek-3 ve Ek-2).
 
Proje kapsamında kullanılacak alanlar ile ilgili detaylı çalışmalar hazırlanacak ÇED Raporu içerisinde verilecektir.
b)    Doğal Kaynakların Kullanımı
 
Kurulması planlanan termik santral projesi kapsamında; hammadde (yakıt) olarak ithal kömür; kömürün yakılması sonucu açığa çıkan SO2„nin tutulması amacıyla kireçtaşı kullanılacaktır ZETES II''''''''de işletme aşamasında santralde yer alacak çeşitli işlem ve fonksiyonların yürütülebilmesi için su kullanımı söz konusudur. Bu işlem ve fonksiyonlar; kazan make-up (besleme) suyu, soğutma suyu ve BGD üniteleri olup; proses için gerekli suyun tamamı Zonguldak Eren Limanı''''''''nın hemen yanında Küpburnu Mevkii''''''''nde inşa edilecek su alma yapısı ile denizden sağlanacak ve proses suyu arıtıldıktan ve belirli kriterlere getirildikten sonra kullanılacaktır.


c) Kirleticilerin Miktarı, (Atmosferik Şartlar İle Kirleticilerin Etkileşimi) Çevreye Rahatsızlık Verebilecek Olası Sorunların Açıklanması ve Atıkların Minimizasyonu
 
c.1.) Mevcut Durumun Tespitine Yönelik Çalışmalar
 
Termik Santral Projesi için proje alanı ve çevresinde, ÇED Çalışması''''''''na done oluşturmak, ÇED Raporu''''''''nda çevresel ve sosyal etkileri tespit edebilmek, olumlu ve olumsuz etkileri belirleyebilmek ve değerlendirmek amacıyla mevcut durumun tespiti amacıyla bir dizi çevresel etüt ile ölçüm ve analiz çalışmaları yapılmaktadır.
 
Mevcut durum tespitine yönelik yapılacak çalışmaların özeti kısaca aşağıda verilmiştir.
 
c.1.1.) Mevcut Hava Kalitesi Tespit Çalışmaları
 
Gazların (SO2, NO, NOX,) Ölçülmesi: Planlanan proje için "Hava Kalitesi Ölçümü (PM10 ve pasif difüzyon tüpleri ile kirletici ölçümü)" kapsamında örnekleme noktalarının seçimi için 03.07.2009 tarihli 27277 sayılı Resmi Gazete''''''''de yayımlanarak yürürlüğe giren "Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği" (SKHKKY) Ek-2 (Tesislerin Hava Kirlenmesine Katkı Değerlerinin Hesaplanması ve Hava Kalitesi Ölçümü)''''''''ne uygun olarak ölçme planı hazırlanmış ve inceleme alanının seçimi yapılmıştır. Proje sahası baz alınarak difüzyon tüpleri 8 noktaya yerleştirilmiş olup, SO2, NO ve NO2 parametreleri için her bir nokta için 3 adet difüzyon tüpü olmak üzere, 8 noktada toplam 24 adet difüzyon tüpü yerleştirilmiştir.
 
Mevcut durum tespiti çalışmaları kapsamında muhtemel faaliyet alanı 8 veya 16 yön üzerinde ana rüzgâr yönü dağılımına bakılmaksızın yapılacak hava kalitesi tayinleri, ileride civar yerleşimlerle veya üçüncü şahıslarla çıkabilecek hukuki sorunların veya şikayetlerin çözümünde kanıt teşkil etmesi bakımından vazgeçilmez bir öneme sahip olup, tüm dünyada uygulanmaktadır.
 
Yapılan çalışmalar kötü durum senaryosu dikkate alınarak, yapılan bir ön modelleme sonucu emisyonların maksimum yer seviyesi konsantrasyonlarının meydana geldiği noktalar ve yerleşim yerleri yaklaşık baz alınarak 1/25.000 ölçekli topoğrafik haritada belirlenerek daha sonra da araziye gidilerek belirlenen bu noktalara mümkün olduğunca ulaşılarak difüzyon tüpleri yerleştirilmiştir.
 
Proje alanı ve çevresinde çeşitli noktalara yerleştirilecek difüzyon tüpleri her bir periyotun süresi olan 20 gün sonunda toplanacak İngiltere''''''''de bulunan Gradko Laboratuarı''''''''na gönderilecek olup, toplamda 3 periyotta toplam 60 gün ölçüm yapılacaktır. Sonuçlar ve sonuçlara ilişkin değerlendirmeler ÇED raporu içerisinde verilecektir.
 
Partikül Madde (PM10) ve Çöken Toz Ölçülmesi: Yapılacak çalışmalar kötü şartlar dikkate alınarak, yapılacak bir ön modelleme sonucu emisyonların maksimum yer seviyesi konsantrasyonlarının meydana geldiği noktalar ve yerleşim yerleri yaklaşık baz alınarak ve topografya ile meteorolojik şartlar değerlendirilerek 1/25.000 ölçekli topoğrafik haritada belirlenecek daha sonra da araziye gidilerek belirlenen bu noktalarda ölçüm yapılacaktır.
 
Havada PM10 ölçümleri kapsamında filtreler üzerine toplanan parçacıklar ÇINAR Çevre Ölçüm ve Analiz Laboratuar''''''''ında tartılarak, toz konsantrasyonları tespit edilecektir.
 
Ayrıca projenin mevcut durum tespit çalışmalarında iki noktada da çöken toz cihazları yerleştirilmiş ve sonuçlar ÇED sürecinde değerlendirilecektir.


Ölçüm Sonuçları
Laboratuarda filtreler 105 oC''''''''de kurutulduktan sonra desikatörde soğutularak tartılacak ve her nokta için son ve ilk tartımların farkları, toplam emilen hava hacmine bölünerek ortamdaki partikül madde konsantrasyonları bulunacak olup, sonuçlar ve değerlendirmeler ÇED Raporunda verilecektir.
c.1.2. Deniz Suyu Yüzey Suyu ve/veya Yer altı Suyu Mevcut Durum Tespit Çalışmaları
Mevcut durum tespiti çalışmaları kapsamında tesiste soğutma sisteminde deniz suyundan su alınacak nokta ile deşarj edilecek noktada iki numune alınacaktır. Alınacak su numuneleri, numune alma ve saklama kılavuzuna göre yapılacaktır. Alınan numunenin Çınar Çevre Ölçüm ve Analiz Laboratuarı''''''''nda Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo-4''''''''e göre analizleri yapılacak olup, analiz sonuçları ve değerlendirmeler ÇED Raporunda verilecektir.
Ayrıca bölgedeki yüzey ve/veya yeraltı suyu durumu araştırılarak gerekmesi durumunda Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo-1''''''''e göre analizleri yapılacak ve analiz sonuçları ve değerlendirmeler ÇED Raporunda verilecektir.
c.1.3. Toprakta Mevcut Durum Tespit Çalışmaları,
Mevcut durum tespiti çalışmaları kapsamında muhtemel faaliyet alanı çevresinde mevcut toprak kirlilik durumunun belirlenmesi amacıyla numuneler alınacaktır. Bu numunelerin tamamında verimlilik analizleri yaptırılacaktır. Analiz sonuçları ve değerlendirmeler ÇED Raporunda verilecektir.
c.1.4. Mevcut Gürültü Tespit Çalışmaları
Planlanan proje sahası ve yakın çevresindeki belirlenecek noktalarda mevcut gürültü seviyesini tespit etmek amacıyla gürültü ölçümü yapılacaktır.
Gürültü ölçümü yapılacak noktalar; ÇGDYY''''''''ne göre uygun olarak, proje alanlarının içerisinden ve yerleşim yerlerine en yakın noktalardan seçilecek olup, 04.06.2010 tarihli ve 27601 sayılı Resmi Gazete''''''''de yayınlanarak yürürlüğe giren ÇGDYY''''''''ne göre hesaplamalar ve değerlendirmeler ÇED raporunda verilecektir.
c.1.5. Deniz Suyunun 3 Boyutlu Su Alma ve Deşarj Modellemesi
Yapımı planlanan denizden su alma ve soğutma suyunun denize boşaltım sisteminin (denizde hangi derinliğe ve nereye konumlandırılacağının) belirlenmesi amacıyla deşarj modellemesi yapılacaktır. Bu doğrultuda, 3 Boyutlu Hidrodinamik Taşınım Modeli (HİDROTAM-3) ile deşarj edilen sıcak suyun dağılım simülasyonları gerçekleştirilecektir.
c.2. Projenin Çevresel Etkilerine Karşı Alınacak Önlemler,
c.2.1. Atıksu
İnşaat aşamasında çalışacak personelden kaynaklı evsel nitelikli atıksudan başka herhangi bir atıksu oluşumu söz konusu değildir. İnşaat aşamasında çalışacak personelden kaynaklanacak evsel nitelikli atıksular; kullanılan suyun % 100 atık suya dönüşeceği varsayımıyla 120 m3/gün olacaktır.
İşletme aşamasında ise muhtelif proseslerden ve işletmede çalışacak kişilerden evsel nitelikli atıksu oluşumu söz konusu olacaktır. Çalışacak personelden kaynaklanacak evsel nitelikli atık sular kullanılan suyun % 100 atık suya dönüşeceği varsayımıyla 75 m3/gün olacaktır.


İşletme aşamasında oluşacak proses atıksularını evsel atıksu, kömür hazırlama ve depolama sistemi drenaj atıksuları, kazan ateş tarafı ve hava ısıtıcıları yıkama atık suları, kazan blöfleri, kum filtreleri geri yıkama atıksuları, rejenerasyon atıksuları, laboratuvar atıksuları ve tesiste kullanılacak pompa vb. ekipmanlardan kaynaklanacak yağ bulaşıklı sular olarak özetlemek mümkündür.
Kazan altında yer alan kül taşıma konveyörleri jacket (ceket) tipi soğutucu konveyörler olduğundan kül ile su arasında direk bir temas söz konusu olmadığından bu sistemde atıksu oluşması söz konusu değildir.
Tesiste oluşacak evsel nitelikli atıksular için biyolojik artıma sistemine dayalı atıksu arıtma tesisi yapılacak olup, atıksular arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra, (Su Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanununa göre çıkartılan "Su Ürünleri Yönetmeliği Ek-5 ve Ek-6"da yer alan deşarj standartları sağlanarak) Deşarj İzin Belgesi alınacak ve proje sahasının sınırında bulunan Eğri Dere''''''''ye deşarj edilerek bertaraf edilecektir.
Atıksu arıtma tesisi; biyolojik arıtma tekniklerine göre yapılacak olup, biyolojik atıksu arıtma sistemlerinde atık su içerisindeki BOİ5, KOİ ve AKM kirlilik parametreleri asgari seviyelere indirilmektedir. Atıksu arıtma tesisine inşaat aşamasında 120,00 m3/gün''''''''lük işletme aşamasında 75,00 m3/gün''''''''lük evsel nitelikli atıksuyun tamamı verilecek olup, tesis çıkışında suyun aynı miktarda çıkacağı düşünülerek 120,00 ve 75,00 m3/gün''''''''lük bir deşarj yapılması planlanmaktadır.
Denizden alınacak ve soğutma amaçlı olarak kullanılacak sular denize; SKKY''''''''ne göre analizleri yaptırılıp, deşarj standartlarının sağlandığı tespit edildikten sonra deşarj edilecektir. Soğutma sularının deşarjında en önemli parametre sıcaklık olup, deşarj suyunun mevcut deniz suyu sıcaklığını maksimum 35 °C olacak şekilde en fazla 2 °C değiştirmesine dikkat edilecektir. Konuyla ilgili olarak ÇED süreci içerisinde "Sirkülasyon soğutma suyu deşarjı sıcaklık dağılımı nümerik modeli" yapılacaktır.
BGD ünitesindeki proses sonucu oluşan alçıtaşının susuzlaştırılması işlemi sonucu toplam yaklaşık 32 ton/saat''''''''lik bir su çıkışı olacaktır. Su çökeltme havuzunda içeriğindeki katı madde içeriği çökeltildikten sonra üst fazdaki durultulmuş su, deşarj standartları kontrol edildikten sonra diğer sularla birlikte deşarj edilecektir.
Dolaşımda istenilen özellikte suyu temin etmek amacıyla kazanlardan sürekli olarak blöf yapılacaktır. Kazan blöfleri saf su özelliğinde olup, kazan suyuna verilen fosfat iyonundan dolayı eser miktarda fosfat içerecek ve pH''''''''ı 9-10 arasında olacaktır. Dolayısıyla atıksuyun standartlara uygunluğu tespit edildikten sonra diğer sularla birlikte santral sahasına en yakın yüzeysel su kaynağı olan Eğri Dere''''''''ye deşarj edilecektir. Bununla birlikte kül nemlendirme ve yağmurlama sistemlerinde kullanılma özelliği değerlendirilecektir.
Kum filtreleri geri yıkama atıksuları AKM içeren atıksular olup, çökeltme havuzunda AKM içeriği biriktirildikten sonra üst kısımdaki durultulmuş su geri dönüşümlü veya kül nemlendirme sistemlerinde kullanılma özelliği değerlendirilecektir.
Tesiste kullanılacak pompa vb. ekipmanlardan kaynaklanacak yağ bulaşıklı sular ayrı bir toplama sistemi ile toplanarak, bekleme havuzlarına alınacak ve etkili yağ kapanlarında yağları tutulduktan sonra deşarj standartlarına uygunluğu tespit edildikten sonra deşarj edilecek veya kül nemlendirmede kullanılacaktır.
Proje kapsamında oluşacak atıksular ve yapılacak deşarj işlemleri ile ilgili detaylı bilgiler ÇED Raporu''''''''nda değerlendirilecektir.


c.2.2. Katı Atık, Atık Yağ, Tehlikeli Atık, Tıbbi Atık, Ambalaj Atığı
Kurulması planlanan projenin arazi hazırlama ve inşaat aşamasında çalışacak kişilerden evsel nitelikli katı atık, arıtma tesisinden çıkacak arıtma çamuru ve inşaat çalışmalarından çeşitli inşaat artıklarının (parça demir, çelik, sac, ambalaj malzemesi vb katı atıkların) oluşması söz konusu olacaktır.
Santralın işletme aşamasında ise yine çalışan kişilerden evsel nitelikli katı atık, arıtma çamuru, tıbbi nitelikli atık, ambalaj atıkları, tehlikeli atıklar, atık yağlar vb. ile prosesten kül ve cüruf oluşması söz konusu olacaktır.
Arazi hazırlık ve inşaat çalışmalarında 800 kişi görev alacak olup; bunlardan kaynaklı evsel nitelikli katı atık miktarı (kişi başına oluşan günlük katı atık miktarı 1,34 kg/gün-kişi[7] alınarak); 800 kişi x 1,34 kg/gün-kişi = 1.072 kg/gün olacak ve oluşacak bu atıklar; proje sahası içerisinde çeşitli noktalara yerleştirilen ağzı kapalı çöp bidonlarında toplanarak; geri kazanımı mümkün olan atıklar ayrı konteynırlarda biriktirilerek geri kazanım firmalarına verilecektir.
Geri kazanımı mümkün olmayan organik atıklar ise çeşitli noktalara yerleştirilen ağzı kapalı çöp bidonlarında toplanarak; Çatalağzı Belediyesi''''''''nin katı atık toplama sistemine verilerek bertaraf edilmesi sağlanacaktır.
Arazi hazırlama ve inşaat çalışmalarından ise; parça demir, çelik, sac, ambalaj malzemesi ve benzeri katı atıklar oluşacaktır. Bu atıklar hurda olarak toplanarak, proje alanı içinde uygun bir yerde depo edilecek ve geri kazanımı mümkün olan atıklar yeniden kullanılacak, geri kazanımı mümkün olmayan atıklar ise yine Çatalağzı Belediyesi''''''''nin katı atık toplama sistemine götürülerek bertaraf edilmesi sağlanacaktır.
İşletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atıklar çalışan 500 kişilik personelden kaynaklanacaktır. Bu atıkların miktarı 500 kişi x 1,34 kg/gün-kişi = 670 kg/gün olacaktır. Oluşacak bu atıklar; tesis içerisinde çeşitli noktalara yerleştirilen ağzı kapalı çöp bidonlarında toplanarak; geri kazanımı mümkün olan atıklar ayrı konteynırlarda biriktirilerek geri kazanım firmalarına verilecektir. Geri kazanımı mümkün olmayan organik atıklar ise çeşitli noktalara yerleştirilen ağzı kapalı çöp bidonlarında toplanarak; Çatalağzı Belediyesi''''''''nin katı atık deponi alanına iletilecektir.
Tesis içerisinde oluşacak olan tüm katı atıkların bertarafında 14.3.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete''''''''de yayımlanan "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği"ne ve bu yönetmelikte;
03.04.1991        tarih ve 20834 sayılı Resmi Gazete''''''''de
22.02.1991        tarih ve 21150 sayılı Resmi Gazete''''''''de 02.11.1994 tarih ve 22099 sayılı Resmi Gazete''''''''de
 
15.09.1998        tarih ve 23464 sayılı Resmi Gazete''''''''de
18.08.1998        tarih ve 23790 sayılı Resmi Gazete''''''''de
29.04.1998        tarih ve 24034 sayılı Resmi Gazete''''''''de 25.04.2002 tarih ve 24736 sayılı Resmi Gazete''''''''de
05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı Resmi Gazete''''''''de yapılan değişikliklere uygun olarak hareket edilecektir.
 
Atıksu arıtma tesisinden oluşacak arıtma çamurları ise evsel ve kentsel atıksuların arıtılması sonucu ortaya çıkan arıtma çamurlarının toprağa, bitkiye, hayvana ve insana zarar vermeyecek şekilde, toprakta kontrollü kullanımına ilişkin teknik ve idari esasları belirleyen "Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına Dair Yönetmelik'''''''''''''''' çerçevesinde değerlendirmesi araştırılacak veya arıtma sistemi kapsamında


bulunan şartlandırma ve filtrasyon işlemlerinden geçirilerek, "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" Madde 28''''''''e göre su içeriği % 65''''''''e getirilerek Çatalağzı Belediyesi''''''''nin belirttiği alana iletilerek bertaraf edilecektir.
 
Santralin işletilmesi sonucunda oluşan küllere ilişkin detay bilgiler Bölüm I.2.''''''''de verilmiştir. Santralın işletilmesi sırasında, yakma sonucunda oluşan kül ve alçıtaşından oluşan özel atıklar alçıpan ve çimento sanayinde hammadde olarak kullanılmakta olan değerli malzemeler olduğundan, küller Eren Holding''''''''in çimento fabrikası başta olmak üzere çimento/alçıpan ve briket sanayine satılarak değerlendirilecektir.
 
Atıkların satışının gerçekleştirilemediği durumda, kül ve cürufların Cemaltepe Taş Ocağında belirlenen ve yapılması planlanan Endüstriyel Atık (Kül) Düzenli Depolama Alanında depolanması öngörülmektedir. Söz konusu alanın kül depolama alanı olarak kullanılması için başlatılan ÇED Süreci halen devam etmektedir. Kül-cüruf depolama konusunda en kötü senaryo ele alındığında; santralden oluşacak endüstriyel atıkların hiçbir şekilde geri dönüşüm yapılarak değerlendirilemediği göz önüne alındığında, Endüstriyel Atık Depolama alanının projenin ekonomik ömrü boyunca depolamayı karşılayacak hacimde olması planlanacaktır.
 
Söz konusu alan ile ilgili mühendislik çalışmaları devam etmekte olup detay çalışmalar ÇED Raporu''''''''nda verilecektir.
Tesiste işletme aşamasında çalışacak kişilerin sağlık sorunlarına müdahale etmek amacıyla yapılacak ayakta tedavi amaçlı revir ünitesinden oluşacak atıkların miktarı belirlenememekle birlikte az miktarda olması tahmin edilmektedir.
 
Oluşan tıbbi atıklar, yürürlükteki "Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği"nin 8. Maddesi''''''''nde belirtilen "tıbbi atık üreticilerinin yükümlülükleri" uyarınca diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilecek ve çıkacak tıbbi atıklarda ilgili yönetmelik çerçevesinde bertaraf yöntemleri ÇED Raporunda detaylandırılacaktır.
 
İnşaat ve işletme aşamasında çalışacak araçların bakım ve onarımları şantiye alanına kurulacak tamir ve bakım istasyonlarında yapılacaktır. Bu aşamada oluşan atık yağlar için "Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği" ve tehlikeli atıklar için "Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" hususlarına uyulacaktır. Detay bilgiler ÇED Raporunda verilecektir.
 
Ambalaj kâğıdı, pet şişe, cam şişe vb. atıklar ise "Ambalaj Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" 23. Maddesi uyarınca; kullanılan malzeme ve oluştuğu kaynağa bakılmaksızın, diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilecek ve lisanslı geri kazanım firmalarına satılarak değerlendirilecektir. Ayrıca, aynı Yönetmelik uyarınca piyasaya sürülen ambalajlarla ilgili bildirim ve geri kazanım yükümlülükleri yerine getirilecektir. Tehlikeli kapsamına giren ambalaj atıkları ise, bertaraf edilmek üzere bu konuda lisanslı firmalara verilerek bertaraf edilecek olup, atıkların taşınması lisanslı araçlara yaptırılacaktır.
 
c.2.3. Hava Kalitesine Etkiler
Arazi hazırlama ve inşaat aşamasında; hafriyat ve dolgu işlemlerinde, malzemenin yüklenmesi, taşınması ve depolanması sırasında tozlanma olacaktır. Proje kapsamında oluşacak emisyonlarla ilgili hesaplamalar ÇED Raporu''''''''nda yapılacak ve yürürlükteki "Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (SKHKKY), Büyük Yakma Tesisleri Yönetmeliği ve Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği" hükümlerine göre değerlendirme yapılacaktır. Yönetmelikte verilen sınır değerlerin aşılması halinde emisyonlarla ilgili modelleme çalışması yapılacaktır.


Arazide oluşabilecek tozlanmayı minimuma indirgemek için emisyon kaynağında sulama, savurma yapmadan doldurma ve boşaltma işlemlerinin yapılması, malzeme taşınması sırasında araçların üzerinin branda ile kapatılması ve malzemenin üst kısmının %10 nemde tutulması gibi önlemler alınacaktır.
İşletme aşamasında ise proseste söz konusu olan en önemli hava kirleticiler buhar üretimi için kullanılacak yakıtın yanma işlemi sonrası kükürt dioksit (SO2), azot oksitler (NOx), partikül madde (PM), karbon monoksit (CO) ve halojen bileşikleri (HF, HCl) emisyonlarının oluşması beklenmektedir.
Tesisteki yakma sistemlerinde oluşabilecek en önemli emisyon kirlilik parametreleri SO2, NOX ve PM olup, her 3 emisyon için de arıtım sistemleri planlanmıştır. Santrale; SO2''''''''nin tutulması için BGD sistemi, NOX için DeNOx sistemi ve düşük NOx''''''''lu brülörler, PM için ise ESF sistemleri kurulacak olup, emisyon miktarlarının minimum düzeyde tutulması sağlanacaktır.
Projede yakıt olarak kullanılacak ithal kömür; ülkemize termik santral yakıtı olarak ithal edilecek kömürlerin özellikleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından birlikte belirlenmektedir. Buna göre ülkemize termik santral yakıtı olarak ithal edilebilecek kömürlerin kükürt oranı maksimum % 1''''''''dir.
Projede kullanılacak ithal kömür içerisindeki düşük kükürt oranı (< % 1) nedeniyle SO2 emisyonları kontrol altında tutulacaktır. Buna ilave olarak ıslak kireçtaşı-alçıtaşı prosesine dayalı % 90 verimli bir BGD tesisi kurularak SO2 emisyonlarının minimize edilmesi sağlanacaktır.
Santralde azot oksit bileşikleri, çevreyle etkileşimleri açısından SO2„lerden çok daha geniş kapsamda etkileri olan gazlardır. Tüm çeşitlerinin tanımlanması için NOx formülü ile ifade edilen azot oksitlerin; asit yağmuru, yer seviyesinde ozon oluşumu, atmosferin üst seviyelerinde ozon tabakasının incelmesi, sera gazı etkisi ve fotokimyasal sis oluşumunda yer almasıyla çevre üzerinde belirgin etkileri vardır. Bu gazların yanma sonucunda oluşması için iki kaynak vardır ki bunlar; yakıttaki azot ve yanma için beslenen havadaki atmosferik azottur. NOx emisyonlarının düşük düzeylerde olmasının sağlanması için kazan yakma tekniği, yanma sıcaklığı ve basıncı uygun şekilde tasarlanacaktır. Bu amaçla low NOx burner olarak isimlendirilen özel tasarlanmış brülörler kullanılacaktır. Ayrıca proje kapsamında kullanılacak elektrostatik filtre yardımıyla toz emisyonlarının da minimumda tutulması hedeflenmiştir.
Proje bölgesinde mevcut hava kirliliğini tespit etmek amacıyla, SO2, NOx (ortamda pasif örnekleme metoduyla) ve PM10 ve çöken toz ölçümleri yapılacak olup, sonuçlar ve değerlendirmeler hazırlanacak ÇED Raporunda verilecektir.
 
ÇED Raporu''''''''nda proje kapsamında oluşması muhtemel emisyonlar, benzer tesislerdeki ölçüm ve analizlerde dikkate alınarak değerlendirilecek ve Yönetmelik değerlerine göre modelleme çalışması yapılacaktır.
Ayrıca faaliyet, 03.07.2009 tarihli ve 27277 sayılı Resmi Gazete''''''''de yayımlanarak yürürlüğe giren "Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği"ne (SKHKKY) göre belirtilen sınır değerlere ve koşullara uyulacak ve gerekli tedbirler alınacaktır.
Buna ilaveten 08.06.2010 tarihli ve 27605 sayılı Resmi Gazete''''''''de yayımlanarak yürürlüğe giren "Büyük Yakma Tesisleri Yönetmeliği" ve AB IPPC Direktifi (96/61/ec) kapsamında hazırlanmış ve Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanmış olan "Mevcut En İyi Teknikler (BAT) Referans Belgesi (BREF/Büyük Yakma Tesisleri BREFİ)''''''''nin dikkate alınarak değerlendirilmeler yapılacaktır.


Tüm bunlara ek olarak, inşaat ve işletme sırasında, araçlardan kaynaklanacak emisyonların da minimuma indirgenmesi için, 04.04.2009 tarih ve 27190 sayılı Resmi Gazete''''''''de yayımlanarak yürürlüğe giren "Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği''''''''nin 7. Maddesi uyarınca; kullanılacak tüm araç ve ekipmanların rutin kontrolleri yaptırılarak bakım gereken araçlar bakıma alınacak ve bakımları bitene dek çalışmalarda başka araçlar kullanılacaktır. Ayrıca Trafik Kanunu''''''''na uygun şekilde çalışmaları konusunda uyarılarak özellikle yükleme standartlarına uygun yükleme yapmalarına dikkat edilecektir.
 
c.2.4. Gürültü
Projenin arazi hazırlama ve inşaat aşamasında ağır iş makinelerinin (ekskavatör, yük araçları, v.b.) kullanımı ve inşaat faaliyetleri (kazı-dolgu işleri, kalıp-demir-beton imalatları, çelik konstrüksiyonların yapımı v.b.) sırasında gürültü meydana gelecektir.
Projenin işletmesi sırasında gürültü kaynağı olması beklenen başlıca üniteler ise santral ana binaları, kömür park sahası, kül depolama sahası ve kıyı yapısındaki işlemler olup, gürültü kaynakları ise çalışacak araç, makine ve ekipmanlardır.
Planlanan projenin işletme ve inşaat çalışmaları sırasında oluşacak gürültü seviyeleri, faaliyet alanına en yakın yerleşim yerlerine olan etkilerini incelemek amacıyla; bütün araçların aynı yerde ve aynı anda çalıştığı varsayımıyla en olumsuz şartlar için hesaplanacak ve "Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği" ne göre değerlendirmeleri yapılarak Akustik Rapor Formatında ÇED Raporu''''''''nda verilecektir. Değerlendirmeler sonucu; oluşacak gürültü seviyesinin "Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği"nde verilen sınır değerleri aşması halinde gürültü dağılımı modelleme çalışmaları yapılacaktır.
Planlanan projenin arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları esnasında meydana gelecek olan gürültü düzeyinin tespit edilmesi amacıyla Sound PLAN 6.5 programından yararlanılacaktır. Yapılacak hesaplamalarda gürültü kaynağı olacak araç ve ekipmanların gürültü düzeyleri hakkında bilgi programın kitaplığında bulunan veritabanından sağlanacaktır.
Programda ilk olarak, gürültü dağılımını direk olarak etkileyen doğal zeminin yükseklik modeli ortaya çıkartılacaktır. Doğal zeminin programa yansıtılması esnasında 1/25.000 ölçekli topoğrafik harita üzerinde bulunan ve 10 m yükseltilerle atılan yükselti konturları sayısallaştırılacaktır. Yükseltilerin sayısallaştırılmasından sonra programın sayısallaştırılan yükseltiyi algılaması amacıyla Geçici SZM (sayısal zemin modellemesi) oluşturulacaktır. Geçici SZM oluşturulması işleminden sonra ise arazi hazırlık çalışmaları esnasında çalışacak olan araçlar tanımlanacak ve tesis oturum alanı içerisine yerleştirilecektir. Yapılacak hesaplamada arazi hazırlık çalışması esnasında tüm araçların aynı anda ve aynı noktada çalışmaları varsayımı ile veriler girilecektir. Sayısal yükseklik verisinin oluşturulması, tesis alanı ve gürültü kaynaklarının coğrafi veri tabanına aktarılmasına ilişkin haritalar oluşturulacak ve akabinde gürültü haritaları hazırlanacaktır. Gürültü haritaları doğrultusunda da etkilenecek alanlar belirlenecek ve alınması gereken önlemler ÇED Raporunda detaylandırılacaktır.
Tesisin işletilmesi sırasında gürültü düzeyinin en az seviyede tutulabilmesi için yapıların, yapı malzemelerinin seçimine ve mimari tasarım sırasında gürültü izolasyon konusuna önem verilecektir.
 
Ayrıca projenin inşaat ve işletme aşamasında tavsiye edilen gürültü seviyelerinin aşıldığı, gürültü ve vibrasyonların kaynağında azaltılması için teknik imkânların yetersiz olduğu durumlarda, işçilere 4857 Sayılı İş Kanunu''''''''nda belirtilen başlık, kulaklık, kulak tıkaçları, vb. gibi koruyucu giysiler ve gereçler sağlanacaktır.


Böylece, çalışmalarda makine ve ekipmanlardan kaynaklı oluşacak gürültü seviyeleri çalışanları rahatsız etmeyecek düzeye indirilmiş olacaktır. Ayrıca yönetmeliklerin öngördüğü değerler yakalanarak, çevreye verilecek gürültü, minimum düzeyde tutulmuş olacaktır.
 
c.2.5. Hafriyat Çalışmaları ve Toprak Kirliliği
Proje kapsamında santral sahası ve destek ünitelerinde kazı ve dolgu işlemlerinin yapılması söz konusudur.
Proje kapsamında yapılacak tüm kazı işlemlerinde toprak yüzeyinden öncelikle bitkisel toprak (üst örtü toprağı) sıyrılacak, ardından alt örtü toprağı alınarak "Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği"nde verilen standartlara göre proje sahası içerisinde eğimi % 5''''''''ten fazla olmayan bir yerde geçici olarak depolanacak ve inşaat işlemleri sırasında dolgu ve inşaat işlemlerinin tamamlanmasından sonrada yapılacak çevre düzenleme işlemlerindeki yeşil alan oluşturmada kullanılacaktır.
Santraller ve diğer destek binaların temel inşaatları öncesinde yapılacak hafriyat çalışmalarında çıkan hafriyat malzemeleri yapıların temel iç dolgularında değerlendirmesi, su isale hattı/konveyör hattı için yapılacak hafriyat çalışmaları ile boru hattı (su) boyunca yapılacak kazı çalışmaları sonucu ortaya çıkan hafriyat toprağı, hattın hemen yanına geçici olarak depolanması ve boruların/konveyör hattı direklerinin yerleştirildikten sonra hafriyat malzemesi tekrar kazı alanının içerisine topografyaya uygun olarak serilmesi, kıyı yapısı dolgu işlemleri gibi pek çok kontrol tedbirleri ve bertaraf yöntemleri ÇED Raporunda ayrıntılandırılacaktır.
Ayrıca arazi hazırlık, inşaat ve işletme aşamalarında yapılacak çalışmalar esnasında "Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği"nde belirlenen hususlara uygun nasıl hareket edileceği konusunda da ÇED raporunda bilgilere yer verilecektir.
Proje ünitelerinin hafriyat işlemleri sırasında dozer, paletli ve lastikli yükleyiciler, ekskavatör (kırıcı ağızlı dâhil), greyder, silindir, damperli kamyon, hava kompresörü, taşınabilir jeneratör, drenaj pompası ve borusu, mobil aydınlatıcı vb. gerekmesi durumunda da patlayıcı olarak ANFO ve dinamit (Powergel Magnum) kullanılması planlanmaktadır.
 
Patlatmalarda kullanılan patlayıcıların özellikleri, titreşim dalgalarının genel özellikleri, patlatma ile oluşturulan titreşimin çevre yapılara etkisi ve binalardaki hasarların titreşim genliği yönünden incelenmesi konuları ile ilgili detaylı çalışma ÇED Raporunda sunulacaktır.
 
Patlayıcı maddenin kullanılması, korunması, taşınması konuları; "Tekel dışı bırakılan patlayıcı maddelerle av malzemesi ve benzerlerinin üretimi, ithali, taşınması saklanması, depolanması, satışı, kullanılması, yok edilmesi, denetlenmesi usul ve esaslarına" ilişkin 29 Eylül 1987 tarih ve 19589 sayılı Resmi Gazete''''''''de yayımlanan 87/12028 karar sayılı tüzüğe uygun olarak yapılacaktır.
 
c.2.6. Peyzaj Üzerine Etkiler ve Alınacak Önlemler
Projenin inşaat döneminde yapıların yapılacağı bölgelerde başta olmak üzere değişiklik göstermeye başlayacak olan peyzaj karakteri, işletme döneminde bazı ünitelerde geri dönüşümü olmayacak biçimde farklılıklara uğrayacaktır.
Proje alanında, peyzaj değişimine neden olabilecek başlıca sebepler şu şekilde sıralanmaktadır:


    Tahrip olan ve bu tahrip sonucunda değişen yüzey örtüsü,
    Ortadan kaldırılacak olan bitki örtüsü,
    İnşa edilecek üniteler / kullanımlar,
    Arazi desenindeki / kullanımındaki değişim,
    Kazı - dolgu çalışmaları sonucunda değişen topografya,
Doğal ve fiziksel anlamda gerçekleşecek en büyük değişim santral alanında yaşanacaktır. Bu noktalarda doğal bitki örtüsü tahrip olurken, ekosistemdeki denge, müdahaleler sonucunda geçici olarak aksaklıklara uğrayacaktır. Bu aksaklığı ortadan kaldırabilmek adına yapılacak peyzaj çalışmalarıyla; öncelikle bölgedeki peyzaj karakterlerine yakın düzenlemeler oluşturularak görsel bütünlük sağlanacaktır.
Arazi hazırlık çalışmaları başlamadan önce tesis ünitelerinin yapılacağı alanların fotoğrafları çekilerek alanın görsel durumu ortaya konacaktır. İşletme faaliyete kapandıktan sonra bu alanlar aslına yakın olarak bitkilendirilerek benzer şekilde düzenlenecektir.
 
Bunun için;
    Alanda sıyrılan üst toprak stabil hale getirilecektir.
    Proje alanında, doğal bitki örtüsü değerlendirilerek alanı temsil eden öncü, katılımcı ve hâkim türler tespit edilecektir.
    Tespit edilen bu türler ağaç, ağaçcık, çalı ve orman alt örtüsü olarak sınıflandırılacaktır.
    Proje alanında yapılacak olan rehabilitasyon çalışmaları, bu türlerin tespiti doğrultusunda, alana uyumlu olarak gerçekleştirilecektir.
    İnşaat çalışmalarının ardından, eğimin yüksek olduğu bölgelerde, sekiler oluşturmak suretiyle, daha düz yüzeyler elde edilecek ve bu yüzeyler yukarıda bahsedilen sistematiğe göre bitkilendirilecektir.
    Bakı noktaları olarak tanımlanabilecek geniş vista sağlayan alanlarda görsel değişim oluşmaması bakımından, bu çalışmalar sistematik olarak yapılacaktır.
 
Böylece;
    Projenin, proje inşaat ve kullanım süreci içerisinde çevreye olan etkilerini en aza indirgeyerek, alanda sürdürülebilirliği desteklenecek,
    İnşaat ve işletme aşamasında kaldırılan bitki örtüsü, sıyrılan üst toprak ve eğim nedeniyle oluşabilecek erozyon riskine karşı, erozyon kontrolünü sağlanacak,
    Bölgesel ve yerel karakter pekiştirilecek,
    Proje gerçekleştirildikten sonra, alanda arzu edilen mevcut görüntüye yakın bir görüntü oluşturulacak,
    Görüntü kirliliği oluşturabilecek yapılar belli oranda perdelenecek,
    Özellikle, bölgede çeşitlilik gösteren, bitki türlerinin bir arada yaşaması ve farklı habitatların buluşması sonucu oluşan mevsimlik renkliliği, peyzaj yapısını karşılayacak nitelikte bir peyzaj tasarımı ile gerçekleştirilecektir.
 
Konu ile ilgili yukarıdaki bilgiler ışığında detay değerlendirmeler ÇED Raporunda verilecektir.
 
c.2.7. Flora-Fauna Üzerine Etkiler ve Alınacak Önlemler
 
Projenin gerek denizsel ve gerekse karasal flora ve fauna üzerine etkileri ve etkileri azaltıcı önlemler ÇED Raporunda detaylı olarak irdelenecektir.


IV.2. Yatırımın Çevreye Olan Etkilerinin Değerlendirilmesinde Kullanılacak Tahmin Yöntemlerinin Genel Tanıtımı
 
Yatırımın çevreye olan etkilerinin değerlendirilmesinde;
    Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği,
    Büyük Yakma Tesisleri Yönetmeliği,
    Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği,
    Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği,
    Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği,
    Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik
    Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği
    Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği
    Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
    Su Ürünleri Kanunu ve Yönetmeliği,
    Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği,
    Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği,
    Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği,
ile İller Bankası değerleri, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Çevre Sağlığı Bölümü, Türk Standartları Enstitüsü, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP)''''''''nın değerleri ayrıca ulusal ve uluslararası literatürde kabul görmüş değerler kullanılacaktır.
Söz konusu projenin gerek inşaat ve gerekse işletme aşamalarında çevresel etkilere karşı alınacak önlemler; katı atıklar, sıvı atıklar, hava emisyonları, gürültü, hafriyat, flora-fauna vb. başlıklar altında çevresel etki değerlendirme çalışmaları süresince detaylı incelenecektir. Olabilecek en kötü hal senaryosu çerçevesinde alınması gerekli önlemler belirlenecek ve yatırımın çevresel el kitabı niteliğinde olacak ÇED Raporu oluşturulacaktır.
 
IV.3. Çevreye Olabilecek Olumsuz Etkilerin Azaltılması İçin Alınması Düşünülen Önlemlerin Tanıtımı

 
 
 
KAYNAK
OLASI ETKİLER
ALINACAK ÖNLEMLER
 
 
 
 
ATIK SU
 
Arazi Hazırlık ve İnşaat Aşaması
Çalışacak personelden kaynaklı evsel nitelikli atıksu oluşacaktır.
İşletme Aşaması
Çalışacak personelden dolayı    evsel nitelikli atıksu     ve denize soğutma suyu deşarjı, söz konusu olacaktır.
Arıtılmadıklarında yer altı ve yer üstü su kirliliği ve toprak kirliliğine neden olmaktadır.
Kurulması planlanan enerji santralinden oluşacak atıksuların arıtılması için atıksu arıtma tesisi planlanmaktadır. Gerek inşaat ve gerekse işletme döneminde oluşan atıksular arıtıldıktan sonra alıcı ortama deşarj edilecektir.
Tablo IV.3.1. Projenin Arazi Hazırlık, İnşaat ve İşletme Aşamalarında Kaynaklanacak Çevresel Etkiler,

Planlanan projenin arazi hazırlık, inşaat ve işletme aşamalarında; Tablo IV.3.1.''''''''de belirtilen önlemler alınarak; çevreye olabilecek olumsuz etkilerin minimuma indirilmesine çalışılacaktır.


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
od >
KI TI
A
L E
İR T S
Q
N E
■O
KI TI
IT A
 
 
 
 
 
TI
TKA

Arazi Hazırlık ve İnşaat Aşaması
Kurulması planlanan projenin arazi hazırlama ve inşaat aşamasında çalışacak kişilerden evsel nitelikli katı atık, arıtma tesisinden çıkacak arıtma çamuru ve inşaat çalışmalarından çeşitli inşaat artıklarının (parça demir, çelik, sac, ambalaj malzemesi vb katı atıkların) oluşması söz konusu olacaktır.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
İşletme Aşaması
Çalışan kişilerden evsel nitelikli katı atık, arıtma çamuru, tıbbi nitelikli katı atık, ambalaj atıkları, tehlikeli atıklar, atık yağlar vb. ile prosesten kül ve cüruf oluşması söz konusu olacaktır.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Bertaraf edilmediğinde insan sağlığına, yer altı ve yerüstü su kaynaklarının kirlenmesine, toprak kirliliğine, koku problemlerine yol açmaktadır.

 
 
 
Arazi hazırlık ve inşaat aşamasında oluşacak katı atıklardan; geri kazanımı mümkün olmayan organik atıklar, çeşitli noktalara yerleştirilen ağzı kapalı çöp bidonlarında toplanarak; Çatalağzı belediyesinin katı atık deponi alanına iletilecektir. Geri kazanımı mümkün olan atıklar ayrı konteynırlarda biriktirilerek geri kazanım firmalarına verilecektir.
 
 
 
 
 
 
İşletme aşamasında oluşacak evsel nitelikli katı atıklar çalışan personelden kaynaklanacaktır. Bu atıklar; tesis içerisinde çeşitli noktalara yerleştirilen ağzı kapalı çöp bidonlarında toplanarak; geri kazanımı mümkün olan atıklar ayrı konteynırlarda biriktirilerek geri kazanım firmalarına verilecektir. Geri kazanımı mümkün olmayan organik atıklar ise çeşitli noktalara yerleştirilen ağzı kapalı çöp bidonlarında toplanarak; Çatalağzı belediyenin katı atık deponi alanına iletilecektir.
Atıksu arıtma tesisinden oluşacak arıtma çamurları ise evsel ve kentsel atıksuların arıtılması sonucu ortaya çıkan arıtma çamurlarının toprağa, bitkiye, hayvana ve insana zarar vermeyecek şekilde, toprakta kontrollü kullanımına ilişkin teknik ve idari esasları belirleyen "Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına Dair Yönetmelik" çerçevesinde değerlendirmesi araştırılacak veya arıtma sistemi kapsamında bulunan şartlandırma ve filtrasyon işlemlerinden geçirilerek, "Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" Madde 28''''''''e göre su içeriği % 65''''''''e getirilerek Çatalağzı Belediyesi''''''''nin belirttiği alana iletilerek bertaraf edilecektir.
Santralin işletilmesi sırasında yakma sonucunda oluşan küller öncelikle Eren Holding''''''''in çimento fabrikasında ve/veya mevcut hazır beton üretim tesislerinde, briket tesislerinde, yol inşaatlarında temel malzemesi ile asfalt içine katkı maddesi olarak kullanabilecek tesislerde, diğer çimento fabrikalarında, BGD atık ürünü (alçıtaşı) ise susuzlaştırılarak piyasada mevcut alçıpan üretimi yapan fabrikalarda değerlendirmek üzere satılacaktır.


Oluşan tıbbi atıklar, yürürlükteki "Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği"nin 8. Maddesi''''''''nde belirtilen "tıbbi atık üreticilerinin yükümlülükleri" uyarınca diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilecek ve Çatalağzı Belediyesi''''''''ne teslim edilecektir. Tıbbi atıkların kaynağında ayrılması ve biriktirilmesi ile ilgili yönetmelik şartları yerine getirilecektir.
İnşaat ve işletme aşamasında çalışacak araçların bakım ve onarımları şantiye alanına kurulacak tamir ve bakım istasyonlarında yapılacaktır. Bu aşamada oluşan atık yağlar için "Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği" ve tehlikeli atıklar için "Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" hususlarına uyulacaktır.


 

 
HAVA KALİTESİNE ETKİLER
 
Arazi Hazırlık ve İnşaat Aşaması
Projenin arazi hazırlık ve inşaat aşamasında tüm ünitelerde yapılacak olan hafriyat ve dolgu çalışmalarından kaynaklı      bir toz emisyonu oluşacaktır.
Emisyonlar geçici olarak hava kirliliğine ve dolaylı olarak da toprak ve su kirliliğine neden olabilir. Ayrıca insan sağlığına ve ortamın flora ve faunasına geçici olarak etkisi olacaktır.
Arazide oluşabilecek tozlanmayı minimuma indirgemek için emisyon kaynağında sulama, savurma yapmadan doldurma ve boşaltma işlemlerinin yapılması, malzeme taşınması sırasında araçların üzerinin branda ile kapatılması ve malzemenin üst kısmının %10 nemde tutulması gibi önlemler alınacaktır.
Tesiste yakma sistemlerinde oluşabilecek en önemli emisyon kirlilik parametreleri SO2, NOX ve PM olup, her 3 emisyon için de arıtım sistemleri planlanmıştır. Santrala; SO2''''''''nin tutulması için BGD sistemi, NOX için DeNOx sistemi, PM için ise ESF sistemleri kurulacak olup, emisyon miktarlarının minimum düzeyde tutulması sağlanacaktır.
İşletme Aşaması
İşletme aşamasında ise proseste   söz konusu olan en önemli hava kirleticiler buhar üretimi için kullanılacak yakıtın yanma işlemi sonrası kükürt   dioksit (SO2), azot oksitler (NOx) ve partikül   madde (PM) emisyonlarının oluşması
beklenmektedir.
 
GURULTU
 
Arazi Hazırlık, İnşaat ve İşletme Aşamaları
Projenin arazi hazırlık ve inşaat aşamalarında iş makinelerinin çalışmasından ve makine ekipmanlardan kaynaklı gürültü oluşacaktır.
İşletme aşamasında ise gürültü kaynağı olması beklenen başlıca üniteler ise santral ana binası, kömür park sahası vb. olup, gürültü kaynakları ise çalışacak araç, makina ve ekipmanlardır.
Gürültünün insan sağlığı ve fauna üzerine olumsuz etkileri vardır.
Kullanılacak iş makinelerinin düzenli kontrolü yapılarak yönetmelikte belirtilen sınır değerlerin aşılmaması sağlanacaktır. Mümkün olan en az sayıda aracın aynı anda çalışmasına özen gösterilecektir. Ayrıca çalışanların gürültüden etkilenmemeleri için kulak koruyucusu kullanılması sağlanacaktır.
Tesisin işletilmesi sırasında gürültü düzeyinin en az seviyede tutulabilmesi için yapıların, yapı malzemelerinin seçimine ve mimari tasarım sırasında gürültü izolasyon konusuna önem verilecektir. Ayrıca kişisel koruyucu tedbirlerde alınacaktır.
 
«a a.
0.
C
H
«
H
«a > a.
LL
«a
I
>Ç ''''''''5
 
Arazi Hazırlık ve İnşaat Aşaması
Projenin arazi hazırlık ve inşaat aşamasında, tesis ünitelerinin yerleştirilmesi, hafriyat ve dolgu çalışmaları yapılacaktır.
Bertaraf edilmediğinde görsel   kirliliğe ve toz yayılımına sebebiyet verir.
Bu çalışmalarda, hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının çevreye zarar vermeyecek şekilde öncelikle kaynakta azaltılması, toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesine ilişkin teknik ve idari hususlar ile uyulması gereken genel kuralları belirleyen "Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği'''''''''''''''' hükümlerinin gereği yerine getirilecektir.
Ayrıca arazi hazırlık, inşaat ve işletme aşamalarında yapılacak çalışmalar esnasında "Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği''''''''''''''''nde belirlenen hususlara uygun olarak hareket edilecektir.


BOLUM V HALKIN KATILIMI


BOLUM V: HALKIN KATILIMI
 
V.1. Projeden Etkilenmesi Muhtemel Halkın Belirlenmesi Ve Halkın Görüşlerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi Çalışmasına Yansıtılması İçin Önerilen Yöntemler.
 
Proje kapsamında birinci derece etkilenecek kesim, proje alanına yakın yerleşim yerlerinde yaşamını sürdüren yerel halktır. Yörede yaşayan ve yöreden geçimini sağlayan yerel halk, öncelikli olarak etkileneceklerdir. Bunların yanı sıra, yakın çevrede köylerde yaşayan bölge halkı dolaylı olarak etkileneceklerdir.
 
Bölüm 2''''''''de proje alanı ve yakın çevresinde yer alan yerleşim birimlerinin proje ünitelerine olan uzaklıkları verilmiştir. Dolayısıyla bu yerleşim yerlerinde yaşayanlar projeden doğrudan ve dolaylı olarak etkilenecek kesimdir.
 
Proje ile ilgili başlayan ÇED çalışmaları kapsamında çalışma grubu ve ilgili kurumlarca yöre birçok defa ziyaret edilmekte, arazi etütleri ve mahallinde incelemeler yapılmaktadır. Bu ziyaretlerde mümkün olduğunca yöre halkı proje ile ilgili olarak bilgilendirilmekte ve yöre halkının konuya ilişkin düşünce ve görüşleri alınmaya çalışılmaktadır.
 
Proje ile ilgili ÇED çalışmaları, 17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete''''''''de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği''''''''ne uygun olarak yürütülmektedir. Bu kapsamda yönetmeliğin 9. Maddesi gereği, kapsam ve özel format belirleme toplantısından önce, halkı yatırım hakkında bilgilendirmek, projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenecek tarihte Halkın Katılım Toplantısı yapılacaktır.
 
Halkın Katılım Toplantısı, projeden en çok etkilenecek ve tüm yerleşim yerlerinden yöre halkının kolayca ulaşabileceği Zonguldak Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ile birlikte belirlenecek bir yerleşim yerinde yapılacaktır.
 
Halkın Katılım Toplantısı için, projeden etkilenmesi muhtemel yerleşim yerlerinde duyurular yapılacak ve toplantının içeriği, tarih ve saatinin yer aldığı duyuru metni, ulusal ve yerel düzeyde yayın yapan gazetelerde toplantı tarihinden en az 10 gün önce yayınlanarak çok sayıda ilgilinin katılması için çalışılacaktır. Böylece yöre halkının faaliyetle ilgili görüş ve önerilerini bildirmeleri mümkün olacaktır.
 
Ayrıca halkın proje ile ilgili bilgilendirilmesi amacıyla; proje hakkında kısa görsel sunumlar yapılacak ve proje hakkında bilgiler verilecektir.
 
V.2 Görüşlerine Başvurulması Öngörülen Diğer Taraflar
 
Projenin ÇED süreci kapsamında; Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı ve ilgili kuruluşlar, Orman ve Su işleri Bakanlığına bağlı ve ilgili kuruluşlar, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı ve ilgili kuruluşlar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bağlı ve ilgili kuruluşların görüşleri alınabilir. Ayrıca Zonguldak İl Özel İdaresinin görüşleri alınabilir.
 
V.3 Bu Konuda Verebileceği Diğer Bilgi ve Belgeler
 
Hâlihazırda bu konuda belirtilebilecek başka bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.


BOLUM VI
 
YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ


BÖLUM VI: YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ
 
Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından Zonguldak İli, Merkez İlçesi, Çatalağzı Beldesi sınırları içerisinde ithal kömüre dayalı pülverize kazan teknolojisi ile 1.200 MW (2x600 MW) kurulu güçte, hızla gelişen ve endüstrileşen ülkemizin enerji ihtiyacını karşılamak üzere "Zonguldak Eren Termik Santrali (ZETES) III" planlanmaktadır.
 
Proje sahası; Zonguldak Valiliği ve Çatalağzı Belediyesi tarafından; Zonguldak İli, Merkez İlçesi''''''''ne bağlı Çatalağzı ve Muslu Belediyelerini içeren Çevre Düzeni Planı''''''''nda "Termik Santral Alanı" olarak düzenlenmiştir.
 
Kömüre dayalı enerji santrallerindeki ana işlem; kömürde var olan kimyasal enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülmesidir. Planlanan Enerji Santralinde kömürün kazanda yakılması sonucu elde edilecek yüksek ısı ile deniz suyundan temin edilecek ve bir takım arıtma işlemleri sonrası saflaştırılan su, kritik basınçta yüksek sıcaklığa çıkarılacaktır. Kritik basınçta, sudan elde edilen yüksek basınç ve sıcaklıktaki buharın, türbinde mekanik enerjiye, jeneratörde de elektrik enerjisine dönüştürülmesi sağlanacaktır.
 
2x600 MWe kurulu güç için pülverize yakma sistemli konvansiyonel termik santral olarak planlanan enerji santralinin proses teknolojisine; fizibilite çalışmalarında gerek kurulu güç miktarı ve gerekse oluşacak küllerin değerlendirme olanakları başta olmak üzere tüm opsiyonları dikkate alınarak tespit edilen teknoloji alternatiflerinin incelenme ve değerlendirmeleri sonucu karar verilmiştir. Pülverize kömür teknolojisi tüm dünyada başarılı uygulamaları bulunan bir teknoloji olarak, güvenilirliği ve yanma veriminin üstünlüğü ile dünyaca kabul görmüş bir teknolojidir. Bu teknoloji; kaliteli kömürleri verimli yakabilen, bu nedenle de 1950''''''''li yılların öncesinden bugüne kadar geliştirilmiş ve sayıları hızla artan başarılı santral uygulamaları sergileyen bir teknolojidir. Pülverize kömür kazanlarında; mikron mertebesinde kömür tanecikleri brülörler vasıtasıyla yakılmaya başlar. Kömür tanecikleri pudra boyutunda olduğu için kömür yanma verimi çok yüksektir.
 
Santralde ana üniteler olarak; buhar kazanı, buhar türbini ve jeneratörü, ana ve yardımcı soğutma sistemleri yer alacak olup, yardımcı üniteler olarak ise yakıt hazırlama, kireçtaşı hazırlama, su hazırlama ve arıtma, ESF, BGD ve DeNOx sistemleri ve bakım atölyeleri bulunacaktır
 
660 MW''''''''lık santralde ana yakıt olarak ithal kömür kullanılacak olup kömürün temin edileceği başlıca bölgeler; Rusya başta olmak üzere Güney Amerika, Güney Afrika vs. ülkelerdir. Kömür bu ülkelerden ülke kıyılarımıza deniz yolundan gemilerle getirilecektir. İthal kömürün santral tesislerine transferi için yine yatırımcı firma Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş. tarafından kurulan Zonguldak Eren Limanı kullanılacaktır.
 
Proje kapsamında santralin çalışma süresi 8.000 saat/yıl; projenin ekonomik ömrü ise 20 yıl olarak belirlenmiştir. Kurulması planlanan termik santralin net kurulu gücü 1.200 MW, yıllık ortalama brüt üretim 9.600 GWsaat/yıl, yakıt ısıl gücü ise 3.248 MW olarak planlanmıştır.
 
Santralın işletilmesi sırasında, yakma sonucunda oluşan kül ve alçıtaşından oluşan özel atıklar alçıpan ve çimento sanayinde hammadde olarak kullanılmakta olan değerli malzemeler olduğundan, küller Eren Holding''''''''in çimento fabrikası başta olmak üzere çimento/alçıpan ve briket sanayine satılarak değerlendirilecektir.
 
Atıkların satışının gerçekleştirilemediği durumda, kül ve cürufların Cemaltepe Taş Ocağında belirlenen ve yapılması planlanan Endüstriyel Atık (Kül) Düzenli Depolama Alanında depolanması öngörülmektedir. Söz konusu alanın kül depolama alanı olarak


kullanılması için başlatılan ÇED Süreci halen devam etmektedir. Kül-cüruf depolama konusunda en kötü senaryo ele alındığında; santralden oluşacak endüstriyel atıkların hiçbir şekilde geri dönüşüm yapılarak değerlendirilemediği göz önüne alındığında, Endüstriyel Atık Depolama alanının projenin ekonomik ömrü boyunca depolamayı karşılayacak hacimde olması planlanacaktır.
 
Proje kapsamında santralde yer alacak çeşitli işlem ve fonksiyonların yürütülebilmesi için su kullanımı söz konusudur. Bu işlem ve fonksiyonlar; kazan make-up (besleme) suyu, soğutma suyu ve BGD ünitesi olup, gerekli suyun tamamı Zonguldak Eren Limanı''''''''nın hemen yanında Küpburnu Mevkii''''''''nde inşa edilecek su alma yapısı ile denizden sağlanacaktır. Deniz suyunun arıtılması maliyetli bir işlem olmasına rağmen deniz suyunun kullanılarak sınırsız bir kaynak yaratılması planlanmış olup, denizden alınan proses suyu ultrafiltrasyon ve reverse osmosis sistemi ile istenilen kalitedeki suyun temin edilmesi planlanmıştır.
Zonguldak Eren Limanı''''''''nın hemen yanında Küpburnu Mevkii''''''''nde inşa edilecek su alma yapısı ile denizden sağlanacaktır. Deniz suyunun arıtılması maliyetli bir işlem olmasına rağmen deniz suyunun kullanılarak sınırsız bir kaynak yaratılması planlanmış olup, denizden alınan proses suyu ultrafiltrasyon ve reverse osmosis sistemi ile istenilen kalitedeki suyun temin edilmesi planlanmıştır. Bu hat, TEİAŞ''''''''a ait olacağı için hattın ÇED Yönetmeliği çerçevesinde yükümlülükleri, bu rapor kapsamında değerlendirilmeyip, ayrıca yapılacaktır.
 
Proje kapsamında gerek inşaat ve gerekse işletme aşamalarında olası çevresel etkiler değerlendirilecektir. Bu etkileri kısa başlıklar halinde; katı atıklar, sıvı atıklar, hava emisyonları, gürültü, vb olarak sıralayabiliriz. Bu çevresel etkilerin, çevresel etki değerlendirme çalışmalarında, detaylı incelenmesi yapılarak, olabilecek en kötü hal senaryosu çerçevesinde önlemlerin alınması sağlanacaktır. Özellikle tüm dünyada kabul görmüş matematiksel modeller kullanılacaktır. Bu modellerin çalıştırılmasında projenin olası çevresel etkilerinin belirlenebilmesi için "en kötü hal senaryoları" göz önünde bulundurularak değerlendirmeler hazırlanacak ÇED Raporu''''''''nda verilecektir.
 
Türkiye''''''''nin temel sorunu yüksek nüfus artış hızıdır. Bu durum gelişmekte olan bir ülke için enerji başta olmak üzere altyapı yatırımlarının zamanında planlanması ve gerçekleştirilmesini yaşamsal olarak önemli kılmaktadır. Ülkemiz son otuz yılda üretim kapasitesini on kat artırmayı başarmasına rağmen, kişi başına elektrik tüketimi oranı bazında en düşük ülkeler sınıfından halen kurtulamamıştır. Türkiye elektrik üretimini her on yılda iki kat artırmak durumundadır.
 
Tesiste üretilecek elektrik enerjisi, Türkiye''''''''nin artan elektrik ihtiyacının karşılanmasında önemli bir rol oynayacaktır. Sağlanacak sürekli, güvenilir ve kaliteli elektrik, ülkenin endüstriyel açıdan gelişmesine katkıda bulunacak; özel sektörde yeni iş alanları yaratılarak kişi başına düşen gelirin artmasında rol oynayacaktır. Ayrıca, yatırımın yapılacağı yörede ciddi istihdam ve gelişme sağlanacağından, proje sahasının bulunduğu yörenin yerel yönetimlerine kaynak girdisi sağlanmış olunacaktır.


EKLER: Çevresel Etki Değerlendirmesi Başvuru Dosyası Hazırlanmasında Kullanılan ve Çeşitli Kuruluşlardan Sağlanan Bilgi ve Belgeler İle Raporda Kullanılan Tekniklerden Rapor Metninde Sunulamayan Aşağıdaki Belgeler
 
1-   Proje İçin Belirlenen Yer ve Alternatiflerin Varsa; Çevre Düzeni, Nazım,
Uygulama İmar Planı, Vaziyet Planı veya Plan Değişikliği Teklifleri
 
Proje sahası; Zonguldak Valiliği ve Çatalağzı Belediyesi tarafından; Zonguldak İli, Merkez İlçesi'''''''' ne bağlı Çatalağzı ve Muslu Belediyelerini içeren Çevre Düzeni Planı''''''''nda "Termik Santral Alanı" olarak düzenlenmiştir (Bkz. Ek-2).
2-Yatırımcı İçin Projesi İle İlgili Olarak Daha Önceden Alınmış İzin, Onay, Ruhsat veya İlgili Kurumlardan Alınmış Belgeler ve benzeri.
 
Yatırımcı firma tarafından alınmış izin, onay, ruhsat veya ilgili kurumlardan alınmış bilgi ve belgeler ÇED raporunda sunulacaktır.
3-Proje İçin Seçilen Alana İlişkin Arazi Kullanım Durumu
 
Proje alanına ait arazi kullanım kabiliyet sınıfları ve şimdiki alan kullanım haritaları, orman mescere haritaları ve proje alanı jeolojisinin gösterildiği ayrıntılı harita çalışmaları ÇED Raporu''''''''nda verilecektir.


EKLER DİZİNİ
 
 
Ek-1      Yer Bulduru Haritası(Projenin Türkiye''''''''deki Yeri)
Ek-2      Proje Alanı ve Çevresini Gösterir 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı
Ek-3      Proje Çevresini Gösterir 1/25.000 Ölçekli Topografik Harita,
Ek-4      Proje Alanı 1/1.000 Ölçekli Genel Vaziyet Planı
Ek-5      Proje Çevresini Gösterir Fotoğraflar,
Ek-6      Resmi Yazılar ve Dökümanlar


EK-1
 
YER BULDURU HARİTASI
(Projenin Türkiye''''''''deki Yeri)


stanbul
9 kıra
Manisa

Van
Jzmir
Aydır

Yala
BolX^anKlrii^J£Şa?çfa
| Çorurrı) j-~rY0kat''''''''
iursa^"^"^-™--,   A %
_E!alıkesir ^S—''''''''                    Eskişehir t
Kütahya)
aJj^-Tvozgat Çiırşehı^
TeuşSehir
Kayseri
Artuin/Ardâhan J Kars 1
İTzln^rA Er:urum^ fl3"
Bitlis ! Diyarbakır/^ Siirt1
Sivas
Malatya
JAdi^ uaman
Uşak/ Afyon
'''''''' Hakkarr
DenizlL
Mardin
<.aram= içel
?Pa,taC      Konya ^Y^ğde^
bBurdur^ J                                                 \ /Adanaft^aTa1!
gfnte* Şanlıurfa


,156

24 1755-01 . ,
çaptji^a \,-55-os r^^r- I
4-50 fi 1
kozcağız
1 a
. KUMLUCA.
\ 74-26
Al-ımettjs|

"1
Proje Alanı

 
ZONGULDAK
 
E sentepe jp-^E-r"^^
| 0-1 0-061
Boğ az     11
BARTIN
JjSARörcCi Jf
Fa [01 0-07 1 3j
1 PERÇEM E3
57-28
''''''''^T I roje ,|4
 
ası;


 
 
kKOCA

EREĞLİ

1-- — l^A^
''''''''ORMANLI            İOO .
,      |    /il—Ol.